Περιλήψεις Εισηγήσεων Συνεδρίου

Ελευθερία Mαλάτου, Παιδαγωγός Προσχολικής Ηλικίας, Κ.Β Μητέρα, Ηράκλειο Κρήτης

«Μόνο ότι δέχτηκες με την ψυχή σου, αυτό μόνο μαθαίνεις και αυτό ενσωματώνεις στη ζωή σου και στο χαρακτήρα σου»

Με την εισήγηση αυτή, στόχος μου δεν είναι να παρουσιάσω την πρωτοποριακή, εκπαιδευτική διαδικασία, τη βιωματική έτσι όπως την όρισαν και την ανέπτυξαν σπουδαίοι επιστήμονες αλλά τους τρόπους, τα βήματα που κάνουμε με τα παιδιά για να προσεγγίσουμε τη γνώση, στηριζόμενοι στις αρχές της βιωματικής μάθησης.
Βασική μας αρχή είναι να αποφεύγουμε τα στερεότυπα, τα έτοιμα αποτελέσματα και να καταλήγουμε στη γνώση μέσα από δημιουργικές διαδικασίες, οι οποίες προκύπτουν από τη συζήτηση με την ομάδα. Από ερεθίσματα που δίνουν τα ίδια τα παιδιά, που μερικές φορές είναι τόσο απρόβλεπτα, που μένεις έκπληκτος, μετέωρος, ελλιπής. Και το μόνο που έχεις να κάνεις είναι να σεβαστείς αυτό το δώρο, να το πάρεις, να το χαρείς και να το δώσεις πίσω εμπλουτισμένο με γιατί, πως, πότε, που, πως έτσι, γιατί όχι, ουαου!!!τι καταπληκτική ιδέα...
Και να ξεκινήσει έτσι το ταξίδι για να ανακαλύψουμε τη ζωή.
Η απόφαση αυτή, ο δρόμος αυτός, είναι δύσκολος γιατί απαιτεί από το δάσκαλο να αφήσει πίσω του τον παλιό τρόπο δουλειάς,τον φέρνει σε σύγκρουση με μια σειρά σταθερών που φαίνεται βουνό να αλλάξουν.
Κάνοντας όμως ένα βήμα προς την κατεύθυνση που θα σας παρουσιάσω, θα διαπιστώσετε πως η αλλαγή έρχεται πρώτα από εμάς τους ίδιους. Αρχίζουμε να μπαίνουμε στη διαδικασία να αναρωτηθούμε, να ψάξουμε, να πειραματιστούμε, να οραματιστούμε.
Και αυτό ακριβώς θέλουν να δουν σε εμάς τα παιδιά. Το πάθος για ανακάλυψη, δημιουργία.
Το πάθος για ζωή.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Ταξιαρχούλα Παπαιωάννου, Παιδαγωγός Προσχολικής Ηλικίας, ΑΤΕΙ
Μαγδαληνή Τσιότσιου, Παιδαγωγός Προσχολικής Ηλικίας, ΑΕΙ

«Βιωματική Εκπαίδευση παιδιών με σκύλους που κάποτε ήταν …. Αδέσποτοι»

Οδηγός στην παιδεία θα πρέπει να είναι η δημιουργία υπεύθυνων και ευαισθητοποιημένων πολιτών με ανεπτυγμένα και υγιή «αντανακλαστικά» απέναντι στη φύση, σεβασμό στο περιβάλλον και σε όλα τα έμψυχα όντα. Με γνώμονα λοιπόν το τεράστιο κενό που υπάρχει στην ελληνική παιδεία, όσον αφορά την προώθηση της φιλοζωικής και περιβαλλοντικής κουλτούρας στα παιδιά, και κυρίως στα σχολεία αποφασίσαμε να προτείνουμε λύσεις για τη δημιουργία μιας βάσης για την ανάπτυξη του ζωοφιλικού αισθήματος όλων όσων εμπλέκονται σ’ αυτή τη σχέση.
Η ενσυναίσθηση ήταν ο πρωταρχικός μας σκοπός. Αυτό το καταφέραμε με το να παρατηρήσουμε τα συναισθήματα των σκύλων. Στην αρχή αναγνωρίσαμε και ορίσαμε λεκτικά τη διαφορά των θετικών και αρνητικών συναισθημάτων, ονοματίσαμε συναισθήματα όπως χαρά, λύπη και τα ανακαλύψαμε παρατηρώντας τις αλλαγές στο πρόσωπο και το σώμα.
Τέλος μπήκαμε στη θέση των σκύλων (ενσυναίσθηση) για να νιώσουμε τις φοβίες τους και τις αντιδράσεις τους σε κάθε εξωτερικό παράγοντα που επηρεάζει την ζωή τους, ψάχνοντας να βρούμε τρόπους αντιμετώπισης και λύσεις σωστής διαβίωσης.
Τέλος πραγματοποιήθηκαν βιωματικές δραστηριότητες με σκύλους. Στόχος μας ήταν τα παιδιά να καταλάβουν ότι δεν φτάνει μόνο να αγαπάμε το καλύτερο φίλο του ανθρώπου. Πρέπει να σεβαστούμε ότι σκέπτεται διαφορετικά από εμάς και να του το δείχνουμε.
Οι εθελοντές της SAPTHellas με τους ημίαιμoυς εκπαιδευμένους σκύλους τους, έδωσαν την ευκαιρία στα παιδιά του παιδικού σταθμού να γνωρίσουν με σωστό τρόπο προσέγγισης τους τετράποδους φίλους ακολουθώντας συγκεκριμένες συμβουλές τους.
Στη συνέχεια θελήσαμε να δούμε ποσό ωφέλιμο ήταν αυτό το project, για όλους (παιδιά- γονείς). Αυτό επιτεύχθηκε με τη βοήθεια μέσον τεχνολογίας (μαγνητοσκόπηση συνέντευξης παιδιών και γονέων) και με συζητήσεις πάνω στο θέμα.
Μαθαίνοντας από νωρίς στο παιδί το σεβασμό και την αγάπη προς τα ζώα, του προσφέρουμε ένα πολύτιμο εφόδιο για έναν κοινωνικά αποδεκτό και σωστό τρόπο συμπεριφοράς ενάντια στην έννοια της βίας.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Paul Leseman, Καθηγητής Αναπτυξιακής Ψυχολογίας, Πρόεδρος του Τμήματος Επιστημών της Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Ουτρέχτης (Ολλανδία), Επιστημονικός Υπεύθυνος του Ευρωπαϊκού Προγράμματος CARE

«Universal and targeted: integrated early childhood education and care for equal outcomes»
(Καθολικά και εστιασμένα μοντέλα προσχολικής αγωγής: ενιαία προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα για τη διασφάλιση ισότητας αναπτυξιακών αποτελεσμάτων)

The ECEC systems in many countries show a fragmented, patchy design, with different subsystems serving different groups of children and families. Related to this, use of ECEC tends to be socially selective. Daycare for supporting parents to combine work and care is mostly used by the higher educated. Home-based care, both formal and informal, is mostly used by the lower educated. Whereas most countriesprovide preschools with universal access from age 5, education programs before age 5 are often provided for specific target groups only to address socioeconomic disadvantages. Costs-benefits analyses indicate that, in view of improving outcomes for disadvantaged children, targeted educational approaches are most efficient. Returns on investments in early childhood provision depend critically on the cognitive and social-emotional effects obtained with disadvantaged children, much less so on the effectsobtained for all children. A major drawback of targeted approaches, however, is that they tend to reinforce early social segregation. Also the quality of targeted provision may be lower, if a clear national priority policy is lacking.In view of this, a key question for policy is how to design a unitary and universally accessible ECEC system that is inclusive and can contribute to equal outcomes for all children with potentially high returns on investments. Based on findings in the European research project CARE,the presentation will addressthe ways in which the advantages of universal and targeted approaches can be combined in an integrated, yet differentiating unitary system. In addition to the design of a unitary system, the presentation will discuss innovations needed at the level of curriculum, pedagogy and professional development to increase inclusiveness and equal outcomes.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Christer Tofténius, Ειδικός Ανώτατος Σύμβουλος, Υπουργείο Παιδείας & Έρευνας, (Σουηδία)

«The Swedish model – a universal and integrated ECEC system»
(Το Σουηδικό μοντέλο - ένα καθολικό και ενιαίο σύστημα προσχολικής αγωγής)

The Swedish early childhood education and care (ECEC) system is recognised internationally for its high quality, affordability and accessibility. Alongside the upbringing provided by parents, preschool helps children to develop and can thereby lay the foundations for future success. The combination of care, play and learning provides children with a setting in which to develop and learn. The expanded preschool is also a cornerstone of the gender equality in Sweden.
Sweden has a universal and integrated approach to ECEC. All childrenage one to school-entry havea legal entitlement to an ECEC placewith high-quality full-time and predominantly publicly funded provision. High levels of employment among both men and women support the welfare system. The reconciliation of work and family is a key element of this extensive ECEC provision and also a generous parental leave policy.Parental leave and ECEC policies are coordinated, leaving no 'care gap' between the end of paid parental leave and the entitlement to an ECEC place.
The main type of ECEC is the preschool, an 'age integrated' centre offering all-year and full-day provision for all children age one to six. In addition, there is also family day care (child-minder), also on an all-year round full-day provision, usually for a small number of children in the carer's home. Enrolment in preschools is high in Sweden; 83% of all children age one to five attended preschool in 2014. 88% of children attend preschool by the time they are two, for three year olds it is 92% and for four to five year olds it is 93%. For one year olds attendance is considerably lower: 48% of children of this age group are in preschool. Almost all six year olds attend the preschool class, usually located in a school, before starting school at the age of seven, available for 525 hours/year and free of charge. Parent fees for preschools are low and depend on income and the number of children in ECEC in the household. In addition, the maximum amount any parents pay is capped at a 'maximum fee', which is set on a national level.
ECEC in Sweden is today seen as the first stage in lifelong learning, and to emphasise the educational dimension of ECEC it is under the auspices of the Ministry of Education. In 1998 Sweden introduced its first preschool curriculum. The staff in the preschool - mainly preschool teachers which hold a 3.5 year University graduate degree and Child carers/nursery nurses which are qualified at the upper secondary level, plans pedagogical activities enabling children to create, learn and explore.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Κωνσταντίνος Πετρογιάννης, Καθηγητής Αναπτυξιακής Ψυχολογίας, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Υπεύθυνος στην Ελλάδα του Ευρωπαϊκού Προγράμματος CARE
«Σκέψεις για ένα ενιαίο πλαίσιο προσχολικής αγωγής: μια νέα πρόκληση»

Στην παρούσα εισήγηση επιχειρείται να αναδειχθεί η σημασία και η αναγκαιότητα για ένα νέο πλαίσιο προσχολικής αγωγής στην Ελλάδα. Με αναφορά σε κείμενα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στις σύγχρονες ερευνητικές εξελίξεις στον διεθνή χώρο επιχειρείται να αναδειχθεί η σημασία της προσχολικής αγωγής, οι τάσεις που διαφαίνονται σε επίπεδο εκπαιδευτικής πολιτικής για την υιοθέτηση ενός ενιαίου πλαισίου προσχολικής αγωγής, αναφέρονται οι προτάσεις-επισημάνσεις στις οποίες έχουν καταλήξει ειδικές επιτροπές, γίνεται αναφορά σε πιθανά οφέλη που μπορούν να προκύψουν από ένα τέτοιο μοντέλο και, τέλος, παρατίθενται κάποιες σκέψεις για μια τέτοια μετάβαση.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Giulia Pastori, Ανώτερη ερευνήτρια και Λέκτορας, Τμήμα Ανθρωπιστικών Επιστημών για την Εκπαίδευση, Πανεπιστήμιο Bicocca-Μιλάνο (Ιταλία)

«The Italian ECEC system: toward an integrated system?»
(Το Ιταλικό σύστημα προσχολικής αγωγής: προς ένα ενιαίο σύστημα;)

Continuity is a key-category of the Italian pedagogy, either as relational stability of the context, as family-school connection and as attention to transitions from one step to another. In some municipalities (Reggio Emilia, Pistoia, Trento…) an integrated 0-6 Early Childhood Education and Care system have been developed by administrations and social movements; especially in the Centre and North of Italy, 0-3 services have over the years gained an educational and pedagogical highest quality, inspiring for the 3-6 sector.
Despite this, the Italian ECEC system is organized in two different stages according to the age of children, split in 0-3 Nidi (infant-toddler-centres) and 3-6 Scuoledell’Infanzia (early childhood schools), with marked structural differences. Nidi are not part of the national education system, are still listed since 1968 as a service at individual demand, they are educational, but they are not state-provided, they cover just 29,68% of the children in age, no professional profile and curriculum framework have been defined at national level, only at regional level; while scuoledell’infanzia (established in 1968) are directed to all children (98,78%), as a public service and a universal right, first step of the national school system, teachers are required to hold a 5-years University degree in Educational-Studiesand National Guidelines since 1968, renewed several times (last in 2012) define the curriculum framework.
Last year, a long-standing debate, lively across many of those involved as coordinators, teachers/educators, administrators, researchers, theorists and policy makers, on the ecology of 0-6 ECEC experience, has resulted in a new law (L.107 July 2015), which would lay the basis to establish a national integrated system. Will Italy have it? Organizational and economic challenges and strong pedagogical reasons are on the table, currently debated to give a concrete implementation to what appears a long desired social conquest.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Σωτηρία Λιακάκη, Διδάκτωρ Φιλοσοφίας (Παν/μιο Paris Ouest Nanterre La Défense)

«Η προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα υπό το πρίσμα των εννοιών της ισότητας και της ελευθερίας: αναδεικνύοντας τα πολλαπλά οφέλη μιας δημόσιας πολιτικής "αιχμής"»

Η δημόσια συζήτηση για την πρόσβαση σε δικαιώματα και πόρους εξαντλείται συχνά σε θέματα που άπτονται της επικαιρότητας και ενίοτε περιορίζεται στα άμεσα οφέλη ή/και συνέπειες δημοσίων πολιτικών επί συγκεκριμένων πληθυσμιακών ομάδων.
Αποκρύπτεται, ωστόσο, συχνά, μια εξόχως σημαντική πτυχή του σχεδιασμού και της εφαρμογής δημοσίων πολιτικών και ιδιαίτερα εκείνων των κοινωνικών πολιτικών, οι οποίες αποτυπώνουν θεσμικά τον τρόπο με τον οποίο μια πολιτεία αντιλαμβάνεται τις έννοιες της ισότητας και της ελευθερίας.
Η παρούσα συμβολή στο Συνέδριο επιδιώκει να ρίξει φως στη δημόσια πολιτική της Προσχολικής Εκπαίδευσης και Φροντίδας (Early Childhood Education and Care), κινητοποιώντας θεωρητικά εργαλεία και εμπειρικά παραδείγματα σταχυολογημένα από τη διεθνή βιβλιογραφία και συγκεκριμένες κρατικές πρακτικές.
Η παρουσίαση θα κινηθεί σε τρείς άξονες, προκειμένου να αποκαλυφθούν οι «αθέατες πλευρές» της προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας, κατά τη διάρκεια της κρίσης.
Πρώτος άξονας, εκείνος των ιδεών που συνδιαμορφώνουν το πεδίο αντιπαλότητας και συγκρούσεων για την κυριαρχία της κατεύθυνσης που θα προσλάβει μια δημόσια πολιτική.
Δεύτερος άξονας, εκείνος της τεκμηρίωσης των πολιτικών, ως ρεπερτόριο εναλλακτικών στρατηγικών, προκειμένου μια δημόσια πολιτική να «γειωθεί» στην πραγματικότητα της θεσμικής «μηχανικής» και να λειτουργήσει ως πλαίσιο και πολιτικών επιλογών.
Τρίτος άξονας, η διαγενεακή διάσταση του αντικτύπου που αποκτά μια δημόσια πολιτική και τα «θεσμικά μονοπάτια» που ανοίγει, μονοπάτια που ενίοτε χαρακτηρίζονται από δισεπίλυτα εμπόδια ή απρόβλεπτες εμπλοκές.
Η συμβολή ολοκληρώνεται με τη χαρτογράφηση των στοιχείων του «περιβάλλοντος» εκείνων των δημοσίων πολιτικών, τις οποίες, ανατρέχοντας σε θεωρητικές και ερευνητικές αναλύσεις, θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε ως πολιτικές «αιχμής».
Πρόκειται για δημόσιες πολιτικές, με εμβληματικό παράδειγμα την προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα, που συγκροτούν ένα «corpus» για τον περιορισμό της «διαγενεακής ανισότητας» και λειτουργούν ως παρακαταθήκη για μια ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Βασιλεία Χατζηνικήτα, Καθηγήτρια, Μονάδα Εκπαιδευτικής Έρευνας και Παιδαγωγικής, Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο

«Η σημασία της προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας στις μελλοντικές ακαδημαϊκές επιδόσεις των μαθητών/τριών»

Η διάθεση και επένδυση πόρων στην παροχή υψηλής ποιότητας προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας έχει αναδειχθεί ως ιδιαίτερα ανταποδοτική καθώς συνεπάγεται σημαντικά μακροπρόθεσμα κοινωνικά, εκπαιδευτικά και οικονομικά οφέλη.
Η παρούσα εισήγηση επικεντρώνεται στις εκπαιδευτικές επιπτώσεις της προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας (ΠΕΦ) δίνοντας έμφαση στην ανάδειξη και την ερευνητική τεκμηρίωση της σημασίας της ΠΕΦ σε ό,τι αφορά τη σχέση της με τις μελλοντικές ακαδημαϊκές επιδόσεις των μαθητών/τριών.
Συγκεκριμένα, παρουσιάζονται και σχολιάζονται τα αποτελέσματα ερευνών και ερευνητικών προγραμμάτων διεθνών οργανισμών αναφορικά με τις θετικές επιπτώσεις των εμπειριών που αποκτούν τα παιδιά από τα πλαίσια ΠΕΦ στις μετέπειτα ακαδημαϊκές επιδόσεις τους. Ιδιαίτερα μάλιστα τα παιδιά που προέρχονται από μειονεκτικά κοινωνικο-οικονομικά περιβάλλοντα φαίνεται να επωφελούνται το μέγιστο από την ΠΕΦ. Αποκαλυπτικά, και συγκλίνοντα με τις προαναφερθείσες διεθνείς τάσεις, είναι τα σχετικά ευρήματα που αφορούν στην Ελλάδα τα οποία αναδεικνύουν τη σχέση της παρακολούθησης προγραμμάτων προσχολικής εκπαίδευσης με τις επιδόσεις των μαθητών/τριών στα γνωστικά αντικείμενα (κατανόηση κειμένου, μαθηματικά, φυσικές επιστήμες) που εξετάζει το πρόγραμμα PISA, καθώς και τις επιπτώσεις του κοινωνικο-οικονομικού υποβάθρου των παιδιών σε αυτήν τη σχέση.
Θεμελιώνεται λοιπόν με ερευνητικά δεδομένα η δυνατότητα της ΠΕΦ να λειτουργήσει ως ένα εργαλείο που μπορεί να συμβάλλει, μεταξύ άλλων, στη βελτίωση της ποιότητας και της ισότητας της παρεχόμενης εκπαίδευσης.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Katharina Ereky-Stevens, Ερευνήτρια, Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Οξφόρδης (Μεγ. Βρετανία)

«Overview of European ECEC systems and curricula»
(Ανασκόπηση Ευρωπαϊκών συστημάτων προσχολικής αγωγής και αναλυτικών προγραμμάτων)

This presentation will provide an overview of Early Childhood Education and Care (ECEC) systems and curriculum in Europe. It is the result of a survey carried out by the European CARE project (http://ecec-care.org/) in 11 European countries and includes information on ECEC systems and governance, and types of curricular frameworks. Content of curricular frameworks will be compared in terms of goals for children’s development, curricular principles and views of children and their learning, and recommendations on pedagogical approaches. Implementation issues will be discussed, and in line with the overall goal of the conference, attention will be given to the question of how unitary/homogeneous ECEC systems, governance structures, and curriculum frameworks are in European countries.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Μαρία Σακελλαρίου, Αναπλ. Καθηγήτρια, Πρόεδρος Παιδαγωγικού Τμήματος Νηπιαγωγών, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

«Ο Ρόλος των Μεταβάσεων στο πλαίσιο της Ενιαίας Προσχολικής Εκπαίδευσης. Διεθνής Εμπειρία και Ελληνική Πραγματικότητα»

Η Εκπαίδευση αποτελεί θεσμό κοινωνικής αλλαγής και μετασχηματισμού. Μέσα από αυτόν, οι εκπαιδευτικοί και εν γένει οι πολίτες, καλούνται να απαιτήσουν πραγματικές αλλαγές, όσον αφορά την ισότητα, την πρόσβαση σε αγαθά και την εξάλειψη των ανισοτήτων. Η παρούσα κοινωνική συγκυρία της κρίσης, θέτει το ζήτημα της κοινωνικής αποστολής και της αποτελεσματικότητας της Εκπαίδευσης, στην κοινωνία της παγκοσμιοποίησης και του κοσμοπολιτισμού.
Η δική μας πρόταση για τη «Νέα Μάθηση» είναι μία ανοιχτή πρόσκληση προς όλους, να αναγνωρίσουμε τις αλλαγές που συντελούνται στον κόσμο μας, να οραματιστούμε πώς θα πρέπει να αλλάξει η Εκπαίδευση για να ανταποκριθεί στις προκλήσεις που εγείρουν αυτές οι αλλαγές, να σχεδιάσουμε τρόπους με τους οποίους οι εκπαιδευτικοί θα μπορέσουν να βρεθούν στην πρωτοπορία της αλλαγής. Επιχειρούμε μία νέα εννοιολόγηση της Εκπαίδευσης, συμβατή με τη σημερινή εποχή των δραματικών αλλαγών… Στόχος μας είναι να παρουσιάσουμε ένα νέο όραμα για το μέλλον της Εκπαίδευσης, εστιάζοντας κυρίως στον ενιαίο σχεδιασμό περιβαλλόντων Μάθησης, τα οποία θα είναι πιο ελκυστικά, πιο αποτελεσματικά και κατάλληλα, τόσο για το σήμερα… όσο και για το άμεσο μέλλον.
Πώς μπορούμε λοιπόν να δημιουργήσουμε αποτελεσματικά ενιαία προσχολικά μαθησιακά περιβάλλοντα, που θα καλύπτουν ισότιμα τις ανάγκες και την πολυμορφία των μαθητών; Οι παγκόσμιοι στόχοι που προωθούν την ποιότητα στην προσχολική αγωγή και εκπαίδευση, κινούνται στο πλαίσιο της ενιαίας προσχολικής αγωγής και εκπαίδευσης από 0 έως 6 ετών (Raikes, Α. et al.,2015). Από την αρχή της νέας χιλιετίας το 2000, οι αναπτυξιακοί στόχοι που τέθηκαν και η διεθνής προσοχή μετακινήθηκαν από την πρόσβαση στην εκπαίδευση, στην πρόσβαση για την ποιότητα στην εκπαίδευση και στις νέες προκλήσεις και προοπτικές που φαίνεται ότι υπάρχουν (Walker et al., 2011;Bouguen et al., 2013; Wong et al., 2012). Στο πλαίσιο αυτό, η δίχρονη υποχρεωτική προσχολική εκπαίδευση κρίνεται απαραίτητη για όλα τα παιδιά από 4 έως 6 χρόνων, παράλληλα με την αναβάθμιση της συνολικής προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας από 0 έως 6 ετών. Στις σύγχρονες κοινωνίες τα περιβάλλοντα διδασκαλίας των μικρών παιδιών χαρακτηρίζονται από διαφόρων ειδών μεταβάσεις. Μια από τις σημαντικότερες συνέπειες κοινωνικής αλλαγής για τα μικρά παιδιά, είναι ότι από τα πρώτα χρόνια της ζωής τους, περνούν από τη φροντίδα στο σπίτι στην ομαδική φροντίδα… ενώ στις περισσότερες σύγχρονες κοινωνίες αποτελεί κανόνα τα παιδιά να πηγαίνουν σε βρεφονηπιακούς σταθμούς πριν τα πρώτα τους γενέθλια (Neuman 2001). Εξαιτίας αυτών των πρώτων μεταβάσεων, οφείλουμε να αναθεωρήσουμε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την ανάπτυξη των παιδιών, τις ανάγκες και τα δικαιώματά τους κατά τη βρεφονηπιακή ηλικία και νηπιακή ηλικία.
Στο πλαίσιο της εισήγησής μας θα υποστηρίξουμε το ρόλο των ομαλών μεταβάσεων, μέσα από τη διεθνή εμπειρία και έρευνα, στο πλαίσιο μιας ενιαίας προσχολικής εκπαίδευσης, με τις ίδιες κατευθυντήριες γραμμές και εθνικές προδιαγραφές για τη φροντίδα, αγωγή και εκπαίδευση των παιδιών (National Care Standards), ώστε όλοι όσοι εργάζονται με παιδιά από τη γέννησή τους μέχρι την ηλικία των έξι ετών, να έχουν τις ίδιες προσδοκίες από αυτά, βάσει μιας ολιστικής άποψης για την ανάπτυξη και μια προσέγγιση στη μάθηση που είναι θεμελιωμένη στις δραστηριότητες. Με αυτήν την προοπτική οι εκπαιδευτικές πολιτικές των κυβερνήσεων, έχουν μια νέα ευκαιρία να θέσουν στόχους για τη στήριξη των μικρών παιδιών και κατευθυντήριες γραμμές για τον καθορισμό εθνικών στόχων.
Η εκπαιδευτική πολιτική της χώρας μας στο πλαίσιο μιας συμπεριληπτικής εκπαίδευσης για όλα τα παιδιά, με βάση τις παιδαγωγικές αρχές της διαφοροποιημένης μάθησης, θα πρέπει να δημιουργήσει προσχολικά μαθησιακά περιβάλλοντα που δίνουν δυνατότητες και είναι δημοκρατικά (Σακελλαρίου 2012,2014,2015), καλύπτοντας για πρώτη φορά στη χώρα μας τις ασυνέπειες και ασυνέχειες του εκπαιδευτικού μας συστήματος… Ας μην μας διαφεύγει ότι με αυτήν την έννοια, η ενιαία Προσχολική Εκπαίδευση θα αποτελέσει τη στέρεη βάση του συνολικού εκπαιδευτικού μας συστήματος, μέχρι και την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση!

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Ευρυδίκη Ζαχοπούλου, Καθηγήτρια, Τμήμα Προσχολικής Αγωγής, ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης

«Ο παιδαγωγός ως ερευνητής: Αλλαγή της δυναμικής της επαγγελματικής ανάπτυξης»

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Ευθύμιος Κάκουρος, Καθηγητής, Ψυχολόγος, Προϊστάμενος Τμήματος Προσχολικής Αγωγής, ΑΤΕΙ Αθήνας

«Ποιά προσχολική αγωγή έχουν ανάγκη τα παιδιά;»

Συχνά, το εκπαιδευτικό σύστημα διαμορφώνεται ανάλογα με τις ανάγκες αυτών που έχουν τη δυνατότητα να αποφασίζουν χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες των μικρών παιδιών, των μαθητών ή των φοιτητών. Ως αποτέλεσμα αυτής της νοοτροπίας με την πάροδο των χρόνων και τις αποσπασματικές αποφάσεις οι οποίες λαμβάνονται κατά καιρούς η κατάσταση η οποία διαμορφώνεται στο χώρο της προσχολικής αγωγής φαίνεται να γίνεται ολοένα και περισσότερο περίπλοκη και ασαφής ως προς το περιεχόμενο και τους στόχους της.
Αν λοιπόν δε θέλουμε να χαθεί ακόμα μια ευκαιρία, θα πρέπει σταματήσουμε να σκεφτόμαστε τι θα ήθελε ο καθένας από εμάς τους ενήλικες και που θα ήθελε ή θα μπορούσε να εργαστεί κάποια επαγγελματική ομάδα. Θα πρέπει να σκεφτούμε τα παιδιά. Να σεβαστούμε τις δυνατότητες και τις ανάγκες τους. Να αναλογιστούμε ότι πέρα από τη γνωστική τους ανάπτυξη και άλλοι τομείς όπως η συναισθηματική και η κοινωνική τους ανάπτυξη είναι επίσης πολύ σημαντικοί για τη διαμόρφωση της προσωπικότητάς τους. Γι΄ αυτό η προσχολική αγωγή θα πρέπει να προσαρμόσει τους στόχους και το περιεχόμενό της στις ικανότητες, στις ανάγκες και στα ενδιαφέροντα των παιδιών και όχι το αντίθετο.
Στα πλαίσια της παρούσας εισήγησης συζητούνται οι προβληματισμοί για την κατάσταση όπως αυτή έχει διαμορφωθεί στο χώρο της προσχολικής αγωγής καθώς και η πορεία προς το μέλλον.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Παρασκευή Γιαγκάζογλου, Αναπλ. Καθηγήτρια Ειδικής Αγωγής, ΤΕΦΑΑ Σερρών, ΑΠΘ

«Η αφήγηση και δραματοποίηση πρότυπων παραμυθιών ως διδακτική μέθοδος για την κατανόηση και αλλαγή της συμπεριφοράς των μικρών παιδιών απέναντι στην αναπηρία»

Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει ένας εκπαιδευτικός είναι η δημιουργία ενός σχολικού περιβάλλοντος όπου τα παιδιά με τυπική ανάπτυξη θα κατανοούν και θα αποδέχονται τους μαθητές με αναπηρία ως ισότιμους συμμαθητές και φίλους. Ο τρόπος με τον οποίο σκέφτονται και αντιδρούν απέναντι στους συνομηλίκους με αναπηρία, μπορεί να επηρεάσει το παιχνίδι και τις κοινωνικές σχέσεις μαζί τους. Σε μία έρευνα σε παιδιά προσχολικής ηλικίας με τυπική ανάπτυξη όπου παρακολουθούσαν ένα πρόγραμμα ένταξης, παρατηρήθηκε ότι υπήρχε θετική συσχέτιση στην προτίμηση τους να παίζουν με τους συμμαθητές τους με αναπηρία και στο συνολικό σκορ κατανόησης της αναπηρίας. Ένα από τα συνηθέστερα ερωτήματα που αφορούν στα μικρά παιδιά είναι το κατά πόσο είναι ικανά να αναγνωρίσουν την αναπηρία στους συνομηλίκους. Από τις έρευνες φαίνεται ότι τα μικρά παιδιά δεν αναγνωρίζουν τη νοητική αναπηρία ή την καθυστέρηση του λόγου αλλά είναι ικανά να αναγνωρίσουν τις σωματικές αναπηρίες, την τύφλωση και την κώφωση. Ωστόσο, ανεξάρτητα από το είδος της αναπηρίας, έχει φανεί ότι τα παιδιά με αναπηρία δεν είναι προφανές ότι έχουν φίλους στο σχολείο και ότι συχνά συναντούν δυσκολίες στο να γίνουν αποδεκτοί από τους συμμαθητές τους και να δημιουργήσουν φιλικές σχέσεις. Ένα πρότυπο πρόγραμμα παρέμβασης που βασίζεται στην αφήγηση πρωτότυπων παραμυθιών και στη δραματοποίηση τους μέσω θεατρικών και ψυχοκινητικών παιχνιδιών μπορεί να είναι ιδιαίτερα ελκυστικό στα μικρά παιδιά και να κρατήσει ζωηρό το ενδιαφέρον τους ώστε να αλλάξουν θετικά τη συμπεριφορά τους αλλά και τη γνώση τους σχετικά με την αναπηρία.

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Μαριλένα Καββαδά, Νηπιαγωγός M.Ed., Συγγραφέας, ΒΑ Ελληνικός Πολιτισμός, Χορογράφος, Αφηγήτρια, Υπεύθυνη της Καλλιτεχνικής Ομάδας "Μαγικό Κοχύλι"

«Οι αφηγήσεις παραμυθιών ως αφετηρία μαθησιακών δραστηριοτήτων φαντασίας, έμπνευσης, και δημιουργίας σε τάξεις μικρών παιδιών»

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Βασιλική Ιωαννίδου, Ελένη Παπαδοπούλου, Παρασκευή Καρακουλάκη, Τελειόφοιτες Φοιτήτριες Τ.Ε.Ι Προσχολικής Αγωγής

«Outdoor activities στα προσχολικά κέντρα της Νορβηγίας. Προσωπικές εμπειρίες»

Η προσχολική αγωγή στην Νορβηγία χαρακτηρίζεται από ένα πρωτότυπο σύστημα κατευθύνσεων και αρχών, που προάγει την μάθηση μέσω της βιωματικότητας, της αυτονομίας και της ελευθερίας. Με γνώμονα τα παραπάνω και την προσωπική μας εμπειρία στην Νορβηγία, έχουμε σκοπό να μεταβιβάσουμε όσα αποκομίσαμε τόσο σε θεωρητικό όσο και σε πρακτικό επίπεδο. Η πρώτη επαφή με την προσχολική αγωγή της χώρας πραγματοποιήθηκε σε θεωρητικό επίπεδο μέσω μίας σειράς μαθημάτων που μας έδωσε μία γενική εικόνα των αρχών και συστημάτων της Νορβηγίας. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη βαθύτερη κατανόηση της έννοιας Friluftsliv( Free air of life) η οποία βασίζεται στις εμπειρίες της ελευθερίας στη φύση και της πνευματικής σύνδεσης με το τοπίο. Αναπόσπαστο κομμάτι στη εκπαίδευση αποτελεί το επικίνδυνο παιχνίδι γνωστό ως risky play που μπορεί να οριστεί ως μία συναρπαστική δραστηριότητα, η οποία περιλαμβάνει το ρίσκο ενός φυσικού τραυματισμού και παρέχει στα παιδιά ευκαιρίες για προκλήσεις και μάθηση. Η πρακτική άσκηση στους παιδικούς σταθμούς της Νορβηγίας ( Barnehage), όπως ονομάζονται εκεί, μας προσέφερε μία πλήρη και πιο ολοκληρωμένη εικόνα των μεθόδων που χρησιμοποιούνται. Η παρατήρηση των παιδαγωγών, η ενεργός συμμετοχή και η ανάληψη πρωτοβουλιών από τα παιδιά συντελούν στην καθημερινότητα των παιδικών σταθμών. Τέλος, το Framework Plan αποτελεί τη βάση για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των δραστηριοτήτων.

Επισκέπτες

Έχουμε 20 επισκέπτες συνδεδεμένους

Αίτηση Εγγραφής

Είσαι Παιδαγωγός Προσχολικής Ηλικίας ΤΕΙ;
Γίνε μέλος τώρα !

Αίτηση

ΠΑ.ΣΥ.ΒΝ Social

ΠΑΣΥΒΝ FacebookΠΑΣΥΒΝ TwitterΠΑΣΥΒΝ YouTube