Ευρετήριο Άρθρου
Διεθνές Συνέδριο Προσχολικής Αγωγής 2014
Εισηγήτρια: Τριανταφυλλιά Νατσιοπούλου
Εισηγήτρια: Μαριάννα Τζεκάκη
Εισηγητής: Αθανάσιος Δημούδης
Εισηγητής: Κωνσταντίνος Πετρογιάννης
Εισηγήτρια: Δόμνα-Μίκα Κακανά
Εισηγήτρια: Jenni Salminen
Εισηγήτρια: Tullia Musatti
Εισηγητής: Kari Jacobsen
Εισηγήτρια: Πιπίνα Κουνέλη
Εισηγήτριες: Μαρία Διβάνη, Θεοδώρα Γερασιμίδου, Κων/να Μπουραζάνη
Εισηγήτρια: Ευφροσύνη Νικηταΐδου
Εισηγήτρια: Ευαγγελία Λαλούμη-Βιδάλη
Εισηγητής: Ingvill Reese Myhre Hanssen
Εισηγήτριες: Γεωργία Δεληβασίλη, Μαρίνα Κωνσταντινίδου
Εισηγήτρια: Κατερίνα Νενέρογλου
Εισηγήτρια: Σοφία Χατζηβασιλείου
Εισηγήτριες: Θωμαϊς Καπουλίτσα -Τρούλου, Ιωαννίδου Αικατερίνη
Εισηγητής: Ευθύμιος Κάκουρος
Εισηγήτρια: Στρατούλα Μάντζιου
Εισηγήτρια: Κατερίνα Μανιαδάκη
Εισηγητής: Μιχαήλ Βιτούλης
Εισηγήτρια: Ευρυδίκη Ζαχοπούλου
Εισηγητής: Αθανάσιος Γρηγοριάδης
Εισηγήτριες: Αναστασία Ψάλτη,Ελένη-Μαρία Κουϊμτζή
Εισηγήτρια: Σταυρούλα Μαύρου
Όλες οι Σελίδες

   Την μεγαλύτερη συνάντηση παιδαγωγών Προσχολικής Αγωγής και καθηγητών από τα Α.Τ.Ε.Ι και Α.Ε.Ι στην χώρα μας αποτέλεσε το Διεθνές Συνέδριο Προσχολικής Αγωγής που πραγματοποιήθηκε στην Θεσσαλονίκη στις 4-6/04/2014 με θέμα: «Επενδύοντας στην Προσχολική Αγωγή σε περίοδο Οικονομικής Κρίσης».

   Το Συνέδριο διοργανώθηκε από τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Βρεφονηπιαγωγών σε συνεργασία με το Τμήμα Προσχολικής Αγωγής του ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης.

Καλαϊτζή Ευαγγελία - Πρόεδρος ΠΑΣΥΒΝ

Ευαγγελία Καλαϊτζή - Πρόεδρος ΠΑΣΥΒΝ

Διοικητικό Συμβούλιο ΠΑΣΥΒΝ - Διεθνές Συνέδριο Προσχολικής Αγωγής

Διοικητικό Συμβούλιο ΠΑΣΥΒΝ

   Την έναρξη του Συνεδρίου κήρυξε η Πρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Βρεφονηπιαγωγών κυρία Ευαγγελία Καλαϊτζή και στην συνέχεια πήρε το λόγο η κυρία Τριανταφυλλιά Νατσιοπούλου, Καθηγήτρια και Πρόεδρος του Τμήματος Προσχολικής Αγωγής ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης.

   Η Πρόεδρος του ΠΑ.ΣΥ.ΒΝ στην έναρξη της ομιλίας της, ευχαρίστησε θερμά την Προϊσταμένη και τους Καθηγητές του Τμήματος Προσχολικής Αγωγής Α.Τ.Ε.Ι Θεσσαλονίκης για την συνεργασία, η οποία όπως τόνισε προσδίδει κύρος, συμβολισμό, δυναμική και προοπτική για τον κλάδο. Με τεκμηριωμένο επιστημονικά και ερευνητικά λόγο, αναφέρθηκε στην σημαντικότητα της προσχολικής αγωγής, την ανάγκη για ολιστική προσέγγιση του θεσμού, καθώς και την αναγκαιότητα να επενδύσουν οι κυβερνήσεις επαρκώς στον τομέα αυτό. Παρουσίασε τα τελευταία συγκριτικά δεδομένα για την χώρα μας στον τομέα της προσχολικής αγωγής και την ανάγκη δημιουργίας ενιαίων δομών για τα παιδιά ηλικίας 0-6.

Άποψη συνεδριακού χώρου - Διεθνές Συνέδριο Προσχολικής Αγωγής

Άποψη Συνεδριακού Χώρου

Τριανταφυλλιά Νατσιοπούλου - Πρόεδρος του Τμήματος Προσχολικής Αγωγής ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης

Τριανταφυλλιά Νατσιοπούλου
Πρόεδρος του Τμήματος Προσχολικής
Αγωγής ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης

   Η Πρόεδρος του Τμήματος Προσχολικής Αγωγής ΑΤΕΙ Θεσσαλονίκης αναφέρθηκε στα σημαντικά αποτελέσματα αυτής της διοργάνωσης για τον κλάδο των Παιδαγωγών Προσχολικής Ηλικίας και εξέφρασε την μεγάλη της ικανοποίηση για την μεγάλη ανταπόκριση των συνέδρων καθώς επίσης και για την συνεργασία του Τμήματος με τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Βρεφονηπιαγωγών.

   Χαιρετισμό απηύθυναν ο Αν. Πρόεδρος του Α.Τ.Ε.Ι Θεσσαλονίκης κύριος Τζιώνας Παναγιώτης, ο Γραμματέας κύριος Τσίτσης Νικόλαος και ο Πρόεδρος της ΠΟΕ-ΟΤΑ κύριος Θέμης Μπαλασόπουλος.

   Αξίζει να σημειωθεί ότι όλοι οι επίσημοι προσκεκλημένοι και οι καθηγητές από την χώρα μας και το εξωτερικό, εξέφρασαν τον ενθουσιασμό τους για την μεγαλειώδη συνάντηση και προσέλευση των Παιδαγωγών στο Διεθνές Συνέδριο.


Τριανταφυλλιά Νατσιοπούλου
Καθηγήτρια, Πρόεδρος Τμήματος Προσχολικής Αγωγής ΑΤΕΙΘ

Απόψεις παιδαγωγών για την ένταξη του υπολογιστή στο πρόγραμμα του παιδικού σταθμού

Στην παρούσα έρευνα εξετάζονται οι απόψεις των παιδαγωγών για την εισαγωγή του υπολογιστή στο πρόγραμμα του παιδικού σταθμού και τις συνέπειές του στην αγωγή των παιδιών.

Συμμετείχαν 165 παιδαγωγοί, εργαζόμενες σε παιδικούς σταθμούς.
Αποτελέσματα: Οι περισσότερες παιδαγωγοί διαφωνούν με την άποψη ότι ο υπολογιστής είναι ακατάλληλος για την προσχολική ηλικία, πολλές όμως εξέφρασαν επιφυλάξεις. Επίσης οι περισσότερες θεωρούν ότι η σημαντικότερη προσφορά του υπολογιστή στα μικρά παιδιά είναι ότι τα διασκεδάζει προάγοντας την ενεργό συμμετοχή στη μάθηση, για τη συμβολή του όμως στη νοητική ανάπτυξη δεν είναι βέβαιες. Επιπλέον θεωρούν ότι ο υπολογιστής στην προσχολική ηλικία λειτουργεί σε βάρος του ελεύθερου παιχνιδιού και της ανάγνωσης στο παιδί. Κατά τις παιδαγωγούς η εισαγωγή του υπολογιστή στο πρόγραμμα του παιδικού σταθμού θα φέρει τα παιδιά σε επαφή με την τεχνολογία και θα λειτουργήσει αντισταθμιστικά για εκείνα που δεν έχουν υπολογιστή στο σπίτι. Η χρήση του στην εκπαιδευτική διαδικασία μπορεί να εξυπηρετήσει την παροχή πληροφοριών, την ανάπτυξη μαθηματικών ικανοτήτων και την ψυχαγωγία των παιδιών. Η συμβολή του όμως στην εκμάθηση της γλώσσας και την κατανόηση εννοιών είναι αμφίβολη. Οι περισσότερες παιδαγωγοί θεωρούν ότι ο υπολογιστής δεν απειλεί το κύρος τους ούτε τον κυρίαρχο ρόλο τους στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Η επιμόρφωση των παιδαγωγών για τις Νέες Τεχνολογίες θα συνέβαλε στην αποτελεσματική αξιοποίησή τους στον παιδικό σταθμό.


Μαριάννα Τζεκάκη
Καθηγήτρια, Πρόεδρος Τμήματος Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης,
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

Μαθηματική Δραστηριότητα στην Προσχολική Ηλικία

Οι σύγχρονες προσεγγίσεις για τη μαθηματική εκπαίδευση στις μικρές ηλικίες τεκμηριώνουν συνήθως τη σημασία της με βάση τις ανάγκες των παιδιών των ηλικιών αυτών – στο παρόν και το μέλλον τους- για χρηστικές μαθηματικές έννοιες όπως και την ανάγκη μακροχρόνιας διδακτικής ανάπτυξης των σχετικών εννοιών και διαδικασιών. Ωστόσο το σημαντικότερο στοιχείο, που σχετίζεται με την κρισιμότητα των ηλικιών αυτών και το ρόλο της μαθηματικής εκπαίδευσης στη μελλοντική ανάπτυξη του ατόμου, αγνοείται ή παραφράζεται στις σχετικές προσεγγίσεις. Η εισήγηση θα επιδιώξει να παρουσιάσει, θεωρητικά και πρακτικά, τον τρόπο με τον οποίο η ανάπτυξη μαθηματικών δράσεων στα παιδιά των μικρών ηλικιών διαμορφώνει μελλοντικά τη σκέψη και λειτουργία τους.


Αθανάσιος Δημούδης
Παιδαγωγός Προσχολικής Ηλικίας
ΜSc «Φύλο και Νέα Εργασιακά και Εκπαιδευτικά Περιβάλλοντα στην Κοινωνία της Πληροφορίας»,
Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Αν.Γραμματέας ΠΑ.ΣΥ.ΒΝ

Ο ρόλος του άνδρα παιδαγωγού στην προσχολική εκπαίδευση και οι αντιλήψεις των γονέων και γυναικών παιδαγωγών για την παρουσία του στον Παιδικό Σταθμό


Κωνσταντίνος Πετρογιάννης,
Αναπλ. Καθηγητής, Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.

Η έννοια της ποιότητας στα πλαίσια προσχολικής αγωγής και η σημασία της για την ανάπτυξη των παιδιών.

Η πρόοδος που σημειώθηκε στην έρευνα τις τέσσερις τελευταίες δεκαετίες στον διεθνή χώρο σχετικά με τις επιδράσεις των προσχολικών πλαισίων στην ανάπτυξη των παιδιών, κατέδειξε την τεράστια σημασία της παρεχόμενης ποιότητας των περιβαλλόντων αυτών. Η «ποιότητα» ως έννοια έχει περιγραφεί ως μια «ευαίσθητη και πολύπλευρη εννοιολογική δομή η οποία χρειάζεται προσεκτική μέτρηση και ερμηνεία». Στην εισήγηση γίνεται αναφορά στις θεωρητικές προσεγγίσεις και εκτιμήσεις της, στη σημασία που έχει στο πλαίσιο μιας ευρύτερης κοινωνικής πολιτικής ενώ μέσα από τα ευρήματα σημαντικών ερευνητικών προσπαθειών στο πεδίο αυτό αναδεικνύεται η σημασία της για την ανάπτυξη των παιδιών.


Δόμνα-Μίκα Κακανά,
Καθηγήτρια Παιδαγωγικού Τμήματος Προσχολικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.

Η Κλίμακα Αξιολόγησης Περιβαλλόντων Προσχολικής Εκπαίδευσης (ECERS-R): από την αξιολόγηση στην παρέμβαση και αναδιοργάνωση του χώρου μιας τάξης νηπιαγωγείου στο πλαίσιο μιας Έρευνας δράσης.

Σκοπός αυτής της έρευνας δράσης είναι η αξιολόγηση της ποιότητας του παιδαγωγικού περιβάλλοντος μιας τάξης νηπιαγωγείου και η αναδιοργάνωσή του μέσω παρεμβατικών διαδικασιών ώστε να αναβαθμιστεί η ποιότητά του και να βελτιωθούν οι διαπροσωπικές σχέσεις των παιδιών, όπως αυτές αποτυπώνονται μέσα από το παιχνίδι στις γωνιές. Η παρούσα έρευνα πραγματοποιήθηκε σε μία τάξη δημόσιου νηπιαγωγείου, αποτελούμενη από 20 νήπια (Μ.Ο: 5 ετών) και οργανώθηκε σε τρεις φάσεις: (α) καταγραφή και αξιολόγηση της υπάρχουσας κατάστασης με την Κλίμακα Αξιολόγησης του Περιβάλλοντος για την Προσχολική Εκπαίδευση (ECERS-R), (β) διδακτική παρέμβαση, και (γ) επαναξιολόγηση.

Η ανάλυση των αποτελεσμάτων της έρευνας έδειξε, ότι η αξιολόγηση μέσω της ECERS-R συνέβαλλε σημαντικά στην αναβάθμιση της ποιότητας του παιδαγωγικού περιβάλλοντος της συγκεκριμένης τάξης ακόμη και σε άξονες που δεν λήφθησαν υπόψη στο σχεδιασμό και υλοποίηση της διδακτικής παρέμβασης, καθώς και ότι μετά την αναδιοργάνωση του εκπαιδευτικού περιβάλλοντος του νηπιαγωγείου, καινούριες μορφές σχέσεων και αλληλεπιδράσεων έκαναν την εμφάνισή τους. Οι μορφές αυτές ενίσχυσαν την αλληλεπίδραση μεταξύ των παιδιών, τη συνεργασία, την αυτενέργεια, την ανάληψη πρωτοβουλιών και την ενεργητική συμμετοχή των νηπίων, με συνέπεια τόσο σε αυτό καθ’ αυτό το παιχνίδι όσο και στις διαφυλικές σχέσεις.


Jenni Salminen,
Νηπιαγωγός, ΜΑ ECEC, υποψήφια διδάκτωρ University of Jyväskylä, Φινλανδία

Early Childhood Education and Care in Finland: Curriculum, Quality, and Current Challenges. (Προσχολική Εκπαίδευση και Φροντίδα στην Φινλανδία: αναλυτικό πρόγραμμα, ποιότητα, και σημερινές προκλήσεις)

This presentation will focus on the Early Childhood Education and Care (ECEC) system in Finland which covers both the child care arrangements offered to the families and the goal-oriented early childhood education for children. In particular, this presentation emphasizes the pedagogy provided by educated teachers, for children up to six-years of age in day care centres, and specific pre-school education provided for 6-year-olds in preschool groups.

This presentation is divided into three thematic sections. First, the Finnish ECEC system is described in general and the different public early education services provided for families are being introduced. The framework for the implementation of the ECEC in Finland is provided by the legislation (Children’s Day Care Act and Decree, 1973) and by the National Curriculum Guidelines on Early Childhood education and Care (2003) as well as by the Core Curriculum for the Preschool Education (2010). The second section of this presentation will connect the legislation and educational guidelines to practices in the ECEC system, both in in day care centers and preschool classrooms. Practical examples will be utilized to introduce how curricula are transferred from national guidelines to local and unit-specific curricula, and further into practice through pedagogy. In addition, notions will be made on what issues are considered to be essential for the quality in the Finnish ECEC. For example, the importance of teacher education is being discussed as one of the key-components for the provision of high-quality in ECEC services.

Third and final section of the presentation addresses the imminent challenges that concern the ECEC in Finland. The 40 year old Children’s Day Care Act (1973) will soon be replaced with the new law (coming in force in 2015). Currently the economic setbacks are bringing on pressures to cut expenses also in educational sector, and these demands are further reflected to preparing the new law. So far the strength of the Finnish ECEC has been the highly educated staff and good child-staff ratio, but unfortunately there are reasons to expect that the new law, prepared during the time of economic challenges, may not be able to maintain the situation.


Tullia Musatti,
τ. Διευθύντρια του Istituto di Scienze e Tecnologie della Cognizione Consiglio Nazionale delle Ricerche, Ιταλία.

Early Childhood Education and Care in Italy: challenges and perspectives.
(Προσχολική Εκπαίδευση και Φροντίδα στην Ιταλία: προκλήσεις και προοπτικές).


Kari Jacobsen, Νηπιαγωγός,
MEd ECEC, τ. σύμβουλος Υπ. Παιδείας & Έρευνας Νορβηγίας, τ. εκπρόσωπος της Νορβηγίας στο Συμβούλιο της Ευρώπης (Programme for Children and Families)

Early Childhood Education and Care in Norway: Main principles, political initiatives, content and quality, (Προσχολική Εκπαίδευση και Φροντίδα στη Νορβηγία: Βασικές αρχές, πολιτικές πρωτοβουλίες, περιεχόμενο και ποιότητα).

In Norway the ECEC sector has been under the auspices of the Ministry of Education and Research since 2006. The main principles are the same as what they were under the auspices of the former Ministry of Children and Family Affairs, We have chosen the word ‘barnehage’ a direct translation from the German ‘Kindergarten’. The Norwegian kindergarten traditions is founded on a holistic approach to care and learning and respect for the value of childhood in itself.All sorts of ECEC, municipal and non-municipal owned, are regulated by the Kindergarten Act of 2005. The Act regulates the authorization, operation and supervision of kindergartens.

A new government took seat autumn 2005, with one of its main goals to give all children a legal right to a place in kindergarten, secure high quality and lower the parental fees. The Framework Plan for the Content and Tasks of Kindergartens will be presented, and so will means taken by the former and current government to increase quality and staff’s competence.


Πιπίνα Κουνέλη,
Παιδαγωγός Προσχολικής Ηλικίας, Παιδικοί Σταθμοί Δήμου Γαλατσίου.

Με τα δώρα της γης και την ενεργή δράση παιδιών, παιδαγωγών και γονέων, απαντάμε στην οικονομική κρίση.

Ένα βιωματικό ταξίδι που ξεκίνησε από μια τυχαία συνάντηση σ’ έναν παλιό νερόμυλο μας παρέσυρε σε μια πολύ όμορφη, άγνωστη, δημιουργική και γεμάτη εκπλήξεις διαδρομή με οδηγούς τα παιδιά και συνοδοιπόρους τους παιδαγωγούς και τους γονείς.

Σκοπός η ευαισθητοποίηση και πληροφόρηση των παιδιών της προσχολικής ηλικίας σε θέματα της παραδοσιακής ζωής και οικονομίας μέσα από δραστηριότητες, που εντάσσονται σε συγκεκριμένο πρόγραμμα και που έχουν στόχο την ολοκληρωμένη ανάπτυξη της προσωπικότητας των νηπίων, την απόκτηση γνώσεων, στάσεων και δεξιοτήτων.
Το ταξίδι μας διήρκησε μια ολόκληρη χρονιά.

Μέσα σε μια ευχάριστη ατμόσφαιρα επικοινωνίας και συνεργασίας μάθαμε πως μπορούμε εκμεταλλευόμενοι τα αγαθά που μας προσφέρει η γη και η πείρα των μεγαλυτέρων, να παράγουμε και να καταναλώνουμε, να σεβόμαστε τη φύση και τα αγαθά της, να γινόμαστε πιο υπεύθυνοι . Βρήκαμε τρόπους και λύσεις να απαντήσουμε στην οικονομική κρίση φυτεύοντας και μαγειρεύοντας με τα δικά μας υλικά.
Η γενιά που γνωρίζει τις ρίζες της , μπορεί να χαράξει τη δική της πορεία και να δημιουργήσει το δικό της πολιτισμό. Αυτή η γενιά πρέπει να γνωρίσει νωρίς την παράδοσή της, από την τρυφερή ηλικία της προσχολικής αγωγής. Τα αγροτικά προϊόντα, ούτως ή άλλως, αποτελούσαν στην οικονομική ιστορία της ανθρωπότητας ρεαλιστική και βιώσιμη απάντηση τις προκλήσεις των καιρών

Παρουσίαση εκπαιδευτικού προγράμματος που εκπονήθηκε στο Β΄Δ.Π.Σ Γαλατσίου (στόχοι, θεωρητικό πλαίσιο, δραστηριότητες, αξιολόγηση).
Ένα ταξίδι γεύσεων διανθισμένο με πολύ παιχνίδι, εμπειρίες, γνώσεις και πολλά χαμόγελα!!!

Δεν χρειάζεται να προσπαθείς να εξηγήσεις τα θαύματα στο παιδί, όταν
μπορείς απλώς να τα βάλεις να φυτέψουν ένα κήπο!!!


Μαρία Διβάνη, Θεοδώρα Γερασιμίδου, Κων/να Μπουραζάνη,
Παιδαγωγοί Προσχολικής Ηλικίας, Παιδικοί Σταθμοί Δήμου Αθηναίων.

Γεύμα με τους φίλους. Μια διαφορετική προσέγγιση της ώρας του φαγητού, στον Παιδικό Σταθμό.

Η περίοδος που διανύουμε είναι περίοδος οικονομικής κρίσης και κυρίως κρίσης αξιών από την οποία το εκπαιδευτικό σύστημα έχει πληγεί. Ο παιδαγωγός ως καθοδηγητής φέρει το βαρύ φορτίο της ανατροπής λαμβάνοντας υπόψη τις θαυμαστές δυνατότητες των παιδιών και την ανάγκη τους για έκφραση και δημιουργία. Αλλάζοντας την νοοτροπία που είχαμε υιοθετήσει και εμείς και τα παιδιά στο χώρο της τραπεζαρίας καθώς και τον τρόπο λειτουργίας της, θελήσαμε να βάλουμε ένα μικρό λιθαράκι σ’ αυτό το οικοδόμημα που λέγεται εκπαίδευση. Διαμορφώσαμε ένα διαφορετικό κλίμα από αυτό που προϋπήρχε δίνοντας έτσι στα παιδιά ευκαιρίες για αυτενέργεια, αυτοεξυπηρέτηση, έκφραση και επικοινωνία.

Έγινε κατανοητό σε όλους μας ότι η χρονική στιγμή και διάρκεια ενός γεύματος είναι προσωπική υπόθεση . Η τραπεζαρία εκτός από χώρος σίτισης είναι και χώρος δημιουργικότητας, μάθησης, ευχαρίστησης, και θετικών κοινωνικών αλληλεπιδράσεων .
Ας απελευθερωθούμε λοιπόν από τα δεσμά του συστήματος και ας δημιουργήσουμε ελπίδες για έναν ανθρώπινο πολιτισμό της παιδικής ηλικίας που θα δώσει τη σκυτάλη σε ένα ανθρώπινο πολιτισμό ενηλίκων.

ΕΥΤΥΧΗΣ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΟΥ ΔΟΥΛΕΥΕΙ ΜΕ ΠΑΙΔΙΑ!


Ευφροσύνη Νικηταΐδου,
Νηπιαγωγός, MSc Επιστήμες της Εκπαίδευσης, Παιδικοί Σταθμοί Δήμου Μυκόνου.

Η οικονομική κρίση ως αφορμή για έμπνευση και δημιουργία, κοινωνική αφύπνιση και προσφορά.

«Πενία τέχνας κατεργάζεται» , λέει ο θυμόσοφος λαός μας.

Στην περίπτωση μας τα «παιδία» ενάντια στην «πενία» που μας περιβάλλει, εργάζονται, περιεργάζονται, επεξεργάζονται και «τέχνας κατεργάζονται».

Στις δύσκολες εποχές που βιώνουμε τα παιδιά διαπιστώνουν τις ανάγκες της καθημερινότητας στην τάξη τους και αποφασίζουν να πάρουν την οικονομική κρίση στα χέρια τους. Παρατηρούν, καταγράφουν, συσκέπτονται και σκέφτονται τρόπους να κάνουν την καθημερινότητα της τάξης τους πιο ενδιαφέρουσα, όταν το υπάρχον υλικό υπολείπεται των προσδοκιών τους. Εμπνέονται, δημιουργούν κι επινοούν, δίνοντας άλλη διάσταση στα συνηθισμένα και άλλη υπόσταση στα απλά. Μετά από αυτή την εμπειρία τίποτα δεν είναι το ίδιο! Τα παιδιά αποκάλυψαν και μας δίδαξαν την πολλαπλή χρήση των αντικειμένων, ότι το άχρηστο υλικό είναι χρήσιμο και «εμπνευστικό» και ότι, όταν δεν έχουμε… φτιάχνουμε! …Και δίνουμε! …Ό,τι μπορούμε… Όσο μπορούμε… Όπου χρειάζεται!... Κι έτσι το λίγο γίνεται πολύ!!!


Ευαγγελία Λαλούμη-Βιδάλη,
Καθηγήτρια, Τμήμα Προσχολικής Αγωγής ΑΤΕΙΘ.

Συγκριτική αξιολόγηση προσχολικής αγωγής: ερευνητικά δεδομένα, προκλήσεις και προβληματισμοί.

Οι ραγδαίες εξελίξεις και ανακατατάξεις που χαρακτηρίζουν τη σύγχρονη εποχή μας επηρεάζουν όλα τα πεδία των ανθρώπινων δραστηριοτήτων και ιδιαίτερα αυτό της εκπαίδευσης.
Αξιολόγηση και ποιότητα έχουν αναδυθεί ως βασικές έννοιες και συνισταμένες οι οποίες αλληλοεπιδρούν και αμοιβαία επηρεάζουν το πλαίσιο της σύγχρονης εκπαίδευσης.
Η βελτίωση της ποιότητας της παρεχόμενης εκπαίδευσης συνεπάγει την αξιολόγησή της η οποία με τη σειρά της πρέπει να αποτελεί βασική προϋπόθεση διαμόρφωσης σχεδιασμού νέων πολιτικών και πρακτικών διαδικασιών της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Η έννοια της συστηματικής αξιολόγησης της προσχολικής αγωγής έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια κυρίως στα πλαίσια της διδακτικής διαδικασίας για την κατανόηση της ανάπτυξης και μαθησιακής διαδικασίας των μικρών παιδιών και λιγότερο για τον σχεδιασμό συγκεκριμένης πολιτικής και πρακτικής.

Η συγκριτική αξιολόγηση στην προσχολική αγωγή είναι μία ολιστική, συνθετική και διαλεκτική προσέγγιση συστημάτων παροχής της σε διεθνές επίπεδο στα πλαίσια της οποίας η άντληση πληροφοριών επικεντρώνεται στην έκφραση όλων των εμπλεκομένων με κύριο στόχο την ενίσχυση της προσπάθειας για καλύτερη αποδοτικότητα και όχι του ανταγωνισμού.

Είναι μια διαδικασία αμοιβαίας μάθησης, η οποία μέσα από τη σύγκριση και ανταλλαγή συναφών πληροφοριών μεταξύ κρατών συγκρίνει, αξιολογεί και οδηγεί στη συνεργασία με στόχο την βελτίωση και τη μείωση των διαφορών της προσχολικής αγωγής σε παγκόσμιο επίπεδο.

Κύριο χαρακτηριστικό της συγκριτικής αξιολόγησης προσχολικής αγωγής είναι να οδηγήσει στη λήψη αποφάσεων στα πλαίσια της «έμπνευσης και καινοτόμου μίμησης» ώστε να διασφαλίζεται και να προωθείται η μοναδικότητα της κουλτούρας κάθε κράτους και όχι απλά ο δανεισμός και υιοθέτηση κατευθυντηρίων γραμμών ή προγραμμάτων από άλλη χώρα.

Η εισήγηση αρχικά εστιάζει στα τελευταία ερευνητικά δεδομένα της συγκριτικής αξιολόγησης της παροχής της προσχολικής αγωγής σε παγκόσμιο επίπεδο και στη συνέχεια επικεντρώνεται στις προκλήσεις και τους προβληματισμούς που αναδύονται για τον ελληνικό χώρο.


Ingvill Reese Myhre Hanssen,
Queen Maud University College, Norway.

Early Childhood in Norway, (Η προσχολική Αγωγή στη Νορβηγία)

Queen Maud University College (QMUC) is a private university college situated in Trondheim, Norway. It was established in 1947 as an independent foundation within the Norwegian State Church. The main aim of the college is to educate teachers within the field of early childhood education and care (ECEC). The college offers several Bachelor Degrees in Early Childhood Education and Care and several postgraduate courses in topics related to ECEC. It works actively to maintain children needs and rights, and also to make children’s perspectives in the society visible. Its goal is to educate competent and reflected kindergarten teachers and leaders that shall meet the children with respect and guide them in their process of formation. The combination of theory and practice is important, and the college wishes to contribute to both professional and personal development, through a good social environment and close follow-up on the students. Each class has 30 students, divided into 6 study groups, and each group has its own contact teacher.

In the current presentation, the following topics of kindergartens in Norway will be discussed: the purpose of the Norwegian kindergartens, the age of children in kindergartens in Norway, and the “Framework plan for the content and tasks of kindergartens”. Additionally, the philosophy of ECEC in Norway will be presented. This philosophy is based on Frobel’s pedagogical thoughts, with focus on play, on the importance of children’s interests and participation, and on the belief that ‘being outside is just as important as being inside’, always taking into account that “there's no bad weather, only bad clothing”.


Γεωργία Δεληβασίλη,
Μαρίνα Κωνσταντινίδου Βρεφονηπιοκόμοι

Αναζητήσεις στην προσχολική αγωγή: κοινοί στόχοι, διαφορετικές προσεγγίσεις στους Παιδικούς Σταθμούς στην Ελλάδα και στο Βέλγιο.

Η παρουσίαση αναφέρεται στον τομέα της προσχολικής αγωγής δύο ευρωπαϊκών χωρών, του Βελγίου και της Ελλάδας μέσα από τις προσωπικές μας εμπειρίες κατά τη διάρκεια των σπουδών μας στο Τμήμα Προσχολικής Αγωγής του ΑΤΕΙΘ και στο Βέλγιο μέσω του Ευρωπαϊκού προγράμματος Erasmus.

Σκοπός της συγκεκριμένης εργασίας είναι να εξετάσουμε την εφαρμογή της προσχολικής αγωγής σε Βέλγιο και Ελλάδα και να αναζητήσουμε διαφορετικές προσεγγίσεις της προσχολικής αγωγής σε αυτές τις δύο χώρες με κοινωνικοπολιτισμικές διαφορές, όπως είναι η κουλτούρα, οι παραδόσεις, οι συνήθειες και τα έθιμα, καθώς και οι διαφορετικές κλιματικές συνθήκες, οι οποίες επηρεάζουν τις καθημερινές τους συνήθειες.

Αρχικά, παρουσιάζονται οι γενικοί σκοποί και θέματα διοίκησης, οικονομίας, οργάνωσης ημερήσιου προγράμματος και προσωπικού που εργάζεται στους χώρους προσχολικής αγωγής μεταξύ των δύο κρατών.
Στη συνέχεια, γίνεται μια λεπτομερής αναφορά από το χώρο μέχρι και το ημερήσιο παιδαγωγικό πρόγραμμα, εστιάζοντας στις διαφορές που διαπιστώσαμε μέσα από τις προσωπικές μας εμπειρίες.

Τέλος, γίνεται η εξαγωγή των συμπερασμάτων, όπου εφαρμόστηκαν δραστηριότητες του Βελγικού συστήματος στο Ελληνικό πρόγραμμα (στα πλαίσια του δυνατού). . Θεωρούμε ότι ένας παιδαγωγός μπορεί να βελτιώσει το έργο του, ανταλλάσσοντας ιδέες και ανακαλύπτοντας νέες μεθόδους προσέγγισης ενός θέματος διότι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι στην εκπαίδευση είναι να κρατάμε τα θετικά στοιχεία των εκπαιδευτικών συστημάτων που επικρατούν ανά τον κόσμο, εφαρμόζοντάς τα στις εκάστοτε συνθήκες και ανάγκες.

Μ’ αυτό τον τρόπο αποδεικνύουμε ότι με μικρά πράγματα επιτυγχάνονται σπουδαίες αλλαγές.


Κατερίνα Νενέρογλου,
Βρεφονηπιοκόμος, Παιδικός Σταθμός «Ακροπόλ», Θεσ/νίκη.

Εμπειρίες από την πρακτική άσκηση σε Παιδικό Σταθμό της Ιταλίας.

Κατά τη διάρκεια των σπουδών μου στο Α.Τ.Ε.Ι. Θεσσαλονίκης, στο Τμήμα Προσχολικής Αγωγής, συμμετείχα δυο φορές στο πρόγραμμα κινητικότητας “ΔΙΑ ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ/ ERASMUS”. Πραγματοποίησα ένα εξάμηνο των σπουδών μου στο Βέλγιο, μέσω του ‘Erasmus Studies’, καθώς επίσης και την πρακτική μου άσκηση στο 8ο εξάμηνο των σπουδών μου, μέσω του ‘Εrasmus Placement’ στην Ιταλία. Πιο συγκεκριμένα, η πρακτική μου άσκηση διάρκειας 6 μηνών, πραγματοποιήθηκε στη Γένοβα της Ιταλίας, στο Scuola infanzia statale “Il Pratone ex I.P.P.A.I.” . Το ίδρυμα υποδοχής το οποίο με φιλοξένησε αντιπροσωπεύει το παραδοσιακό Ιταλικό εκπαιδευτικό σύστημα προσχολικής εκπαίδευσης. Η καθημερινή επαφή μου με ένα διαφορετικό πολιτισμό και την κουλτούρα μιας Ευρωπαϊκής χώρας συνέβαλαν σημαντικά στον εμπλουτισμό των γνώσεων μου.

Με τη συμμετοχή μου στο πρόγραμμα “Erasmus Placement” είχα την ευκαιρία να επωφεληθώ από γλωσσικής, πολιτισμικής και εκπαιδευτικής πλευράς, σε μια Ευρωπαϊκή χώρα. Στο πλαίσιο δράσης Εrasmus αποκόμισα αρκετά οφέλη και σημαντικές εμπειρίες τόσο σε ακαδημαϊκό όσο και σε προσωπικό επίπεδο. Τόσο η χώρα όσο και το ίδρυμα υποδοχής, μου προσέφεραν τη δυνατότητα προσωπικής εξέλιξης και ωρίμανσης μέσω νέων εμπειριών. Ο επαγγελματικός χώρος μου πρόσφερε καλύτερη εκμάθηση της ξένης γλώσσας καθώς και το πλεονέκτημα απόκτησης εμπειριών σε νέες εκπαιδευτικές προσεγγίσεις. Μέσω μιας διαφορετικής διδασκαλίας και μεθοδολογίας του γνωστικού αντικειμένου που σπούδασα απέκτησα τη δυνατότητα διερεύνησης νέων θεματικών αντικειμένων.


Σοφία Χατζηβασιλείου,
Φοιτήτρια Τμήματος Προσχολικής Αγωγής, ΑΤΕΙΘ

Το σύστημα προσχολικής Αγωγής στην Φιλανδία.

Στην εργασία αυτή γίνεται αναφορά στο εκπαιδευτικό σύστημα της Φινλανδίας το οποίο θεωρείται από τα πιο πρωτοποριακά στον παγκόσμιο εκπαιδευτικό χάρτη. Ως φοιτήτρια του Τμήματος Προσχολικής Αγωγής του ΑΤΕΙΘ, είχα την ευκαιρία να κάνω την πρακτική μου άσκηση στον παιδικό σταθμό ‘Finnish American Kindergarten’ στο Ελσίνκι, μέσω του προγράμματος ‘Erasmus Placement’. Αυτός ο παιδικός σταθμός έχει τον χαρακτηρισμό ‘International’ γιατί η γλώσσα που χρησιμοποιείται στην καθημερινότητα είναι η αγγλική, ενώ το σύστημα που ακολουθείται δανείζεται στοιχεία από το βρετανικό σύστημα όσον αφορά το εκπαιδευτικό υλικό και το ημερήσιο πρόγραμμα, την παιδαγωγική του φιλοσοφία, τις μεθόδους και τον τρόπο επικοινωνίας και συνεργασίας των παιδαγωγών με τα παιδιά. Στα πλαίσια αυτής της εργασίας, δίνεται μια περιγραφή για τη φιλοσοφία, το σύστημα και τις μεθόδους του συγκεκριμένου παιδικού σταθμού. Μία από τις ιδιαιτερότητες αυτού του παιδικού σταθμού είναι το γεγονός ότι πολλά από τα παιδιά κατάγονται από άλλες χώρες και το καθένα έχει τη μητρική του γλώσσα. Κάποια από αυτά έχουν και δύο μητρικές γλώσσες, όταν οι γονείς προέρχονται από δύο διαφορετικές χώρες. Ωστόσο τα παιδιά μαθαίνουν να συνεννοούνται στην αγγλική γλώσσα. Καταγράφονται, επίσης, οι εντυπώσεις και οι εμπειρίες που απέκτησα μέσα από το πρόγραμμα ‘Erasmus Placement’.


Θωμαϊς Καπουλίτσα -Τρούλου,
Επίκουρη Καθηγήτρια, Τμήμα Προσχολικής Αγωγής, ΑΤΕΙ Θεσ/νίκης

Ιωαννίδου Αικατερίνη,
Παιδαγωγός Προσχολικής ηλικίας Πτυχιούχος ΑΤΕΙ, Θεσ/νίκης - Δασκάλα – Μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο Ε.Α.Π.

Κατανοώντας την παιδαγωγική «προσέγγιση του Reggio Emilia» για παιδιά ηλικίας 0-6 ετών.

Το Reggio Emilia κατορθώνει να συγκεντρώσει πάνω του τα βλέμματα του παιδαγωγικού κόσμου, όταν το 1991 το σχολείο Diana βραβεύεται ως το κορυφαίο παγκοσμίως στο πεδίο της προσχολικής αγωγής. Αποκαλύπτεται έτσι μια φαινομενικά καινοτόμος θέαση της αγωγής της βρεφικής – νηπιακής ηλικίας (0-6) . Μια σειρά από ριζοσπαστικές επιλογές διαμορφώνουν ένα τελείως διαφορετικό παιδαγωγικό πλαίσιο: μια νέα αρχιτεκτονική δομή και οργάνωση του χώρου , η προσθήκη των atelier, στελεχωμένων με ανθρώπους από τον χώρο των τεχνών, εναλλακτικά υλικά και εργαλεία, συνεργασίες στα διαφορετικά επίπεδα. Όλα αυτά μετουσιώνουν με τη σειρά τους το ρόλο των παιδαγωγών, τις διδακτικές – μαθησιακές πρακτικές, την φιλοσοφία και τον τρόπο αξιολόγησης, καθώς και την εικόνα για το παιδί – μαθητή/-τρια, που σύμφωνα με τον L. Malaguzzi, κεντρική φυσιογνωμία της προσέγγισης, έχει «εκατό γλώσσες».

Η κατανόηση του πυρήνα της προσέγγισης προϋποθέτει την υπερπήδηση των διαπιστώσεων και την βαθύτερη εξέταση του πώς αυτή συνδέεται με την ιστορία και το κοινωνικό - πολιτισμικό πλαίσιο της πόλης, όπως και με τα θεωρητικά «δάνεια» της εποχής. Συνδέοντας τα επιμέρους αυτά σημεία δημιουργείται το «νήμα» εκείνο, που οδηγεί στην καρδιά της φιλοσοφίας της προσέγγισης του Reggio Emilia.


Ευθύμιος Κάκουρος,
Καθηγητής, Πρόεδρος Τμήματος Προσχολικής Αγωγής, ΑΤΕΙ Αθήνας

Η ανάπτυξη της αυτοαποτελεσματικότητας και της δημιουργικής σκέψης στα παιδιά.

Πολύ συχνά, τόσο οι γονείς όσο και οι παιδαγωγοί ενδιαφέρονται πρωταρχικά για τη σωματική υγεία των παιδιών και μόνο περιθωριακά για την ψυχική τους υγεία. Επίσης, πολλές φορές αδυνατούν να αντιληφθούν ότι το κάθε παιδί προβληματίζεται και αγχώνεται στην προσπάθειά του να επιτύχει τους προσωπικούς του στόχους και παράλληλα να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των ανθρώπων που αγαπά. Η εικόνα όμως που σχηματίζει το παιδί για τις ικανότητες και την αξιοσύνη του αποτελεί τον πιο σημαντικό παράγοντα είτε ψυχικής ευεξίας είτε αφόρητου άγχους και έντασης.

Σε ένα κοινωνικό περιβάλλον το οποίο τα τελευταία χρόνια αλλάζει με πολύ γρήγορους ρυθμούς και το οποίο γίνεται ολοένα και περισσότερο περίπλοκο και ανταγωνιστικό, οι ενήλικες που έχουν την ευθύνη της αγωγής των παιδιών προβληματίζονται ως προς τα εφόδια με τα οποία θα πρέπει να εξοπλίσουν τα παιδιά ώστε αυτά να προσαρμοστούν αποτελεσματικά στο περιβάλλον τους. Έτσι λοιπόν, στις μέρες μας η πλειονότητα των γονιών υιοθετεί την άποψη πως οι γνώσεις και τα ακαδημαϊκά προσόντα θα αποτελέσουν για τους αυριανούς ενήλικες τα πιο σημαντικά εφόδια για το μέλλον. Στα πλαίσια αυτής της συλλογιστικής και μπροστά στην αγωνία για το αύριο των παιδιών τους οι γονείς συνήθως εστιάζουν τις προσδοκίες τους στον εξοπλισμό των παιδιών τους με γνώσεις και ακαδημαϊκά προσόντα. Για την επιτυχία και ευημερία όμως των αυριανών ενηλίκων εκτιμούμε πως είναι πολύ σημαντικότερη προϋπόθεση η ανάπτυξη της αίσθησης αυτό-αποτελεσματικότητας καθώς και της δημιουργικής σκέψης.

Στα πλαίσια της παρούσας εισήγησης αναπτύσσονται οι προβληματισμοί σχετικά με τους παράγοντες οι οποίοι καταστέλλουν την ανάπτυξη της αίσθησης αυτό-αποτελεσματικότητας και περιορίζουν τις δυνατότητες καλλιέργειας της δημιουργικής σκέψης στα παιδιά. Παράλληλα συζητούνται οι αποτελεσματικές προσεγγίσεις για την ανάπτυξη των παραπάνω χαρακτηριστικών στα παιδιά.


Στρατούλα Μάντζιου,
Καθηγήτρια,Τμήμα Προσχολικής Αγωγής, ΑΤΕΙ Ηπείρου

Διαστάσεις και Εφαρμογές της Αφής στη Βρεφική και Νηπιακή Ηλικία.

Η παρούσα εργασία εστιάζει σε πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα ως προς τις διαστάσεις της επιστημονικά τεκμηριωμένης εφαρμογής της αφής στη διάρκεια της βρεφικής και νηπιακής ηλικίας. Η αφή αποτελεί ένα από τα πλέον ουσιώδη μέσα της μη λεκτικής επικοινωνίας, της έκφρασης των συναισθημάτων και η έλλειψή της δημιουργεί μετέπειτα ποικίλες αναπτυξιακές διαταραχές. Ουσιώδεις εφαρμογές της αφής είναι η εφαρμογή «δέρμα προς το δέρμα» (skin to skin), γνωστή ως «φροντίδα καγκουρό» και η βρεφική χειροπρακτική (infant massage). Οι πρακτικές αυτές συμβάλουν όχι μόνο στην προαγωγή της οργανικής υγείας αλλά και της κοινωνικής, της συναισθηματικής και της γνωστικής ανάπτυξης βρέφους και του νηπίου.


 

Κατερίνα Μανιαδάκη,
Καθηγήτρια, ΑΤΕΙ Αθήνας

Η συμβολή του παιχνιδιού στη συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών.

Το παιχνίδι αποτελεί ένα από τα βασικά μέσα συναισθηματικής και κοινωνικής έκφρασης κατά την προσχολική ηλικία. Καταλαμβάνει κεντρική θέση στην καθημερινότητα των μικρών παιδιών και έχει -θεωρητικά- εξέχουσα σημασία στο πρόγραμμα των πλαισίων προσχολικής αγωγής. Ωστόσο, συχνά παρατηρείται ότι ο χρόνος ελεύθερου παιχνιδιού παραμένει αναξιοποίητος από παιδαγωγικής πλευράς και μετατρέπεται σε χρόνο απλής χαλάρωσης παιδιών και παιδαγωγών. Αν και, αναμφισβήτητα, αυτό αποτελεί μία βασική πλευρά του παιχνιδιού, δεν είναι ωστόσο η μόνη, καθώς το παιχνίδι επιτελεί πολλές ακόμη σημαντικές λειτουργίες για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας.

Στην παρούσα εισήγηση επιχειρείται μία ανάλυση των πολλαπλών ρόλων του παιχνιδιού για την ψυχοσυναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη του παιδιού προσχολικής ηλικίας και μία παρουσίαση των δυνατοτήτων αξιοποίησής του από τον/την παιδαγωγό για το μέγιστο όφελος του παιδιού. Παρουσιάζονται τα είδη των παιχνιδιών για την προσχολική ηλικία και η ιδιαίτερη προσφορά του καθενός στην ανάπτυξη του παιδιού, οι τρόποι αλληλεπίδρασης των παιδιών κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού και η σημασία τους για την ανάπτυξη των επικοινωνιακών τους δεξιοτήτων, καθώς και οι τρόποι μετατροπής του παιχνιδιού από τον παιδαγωγό σε εργαλείο για την αγωγή, την κοινωνικοποίηση, την ανάπτυξη συναισθηματικής νοημοσύνης, την καλλιέργεια ιδιαίτερων κλίσεων, το χειρισμό των αποκλίσεων και την διαμόρφωση ρόλων και σχέσεων στα πλαίσια της ομάδας, της ακολουθίας κανόνων και της ανάπτυξης συνεργατικών δεξιοτήτων.

Εν κατακλείδι, θα καταδειχθεί ότι ο παιδαγωγός προσχολικής ηλικίας έχει το μοναδικό προνόμιο σε σχέση με τους εκπαιδευτικούς των υπόλοιπων βαθμίδων να προσφέρει αγωγή και μάθηση μέσα από τη διαδικασία που αγαπούν περισσότερο από όλα τα παιδιά: το παιχνίδι!


 

Μιχαήλ Βιτούλης,
Καθηγητής Εφαρμογών, Τμήμα Προσχολικής Αγωγής ΑΤΕΙΘ

Η προστιθέμενη αξία των Νέων Τεχνολογιών (Ν.Τ) ως επένδυση στην προσχολική αγωγή. Αξιοποιώντας τις εξελίξεις στις Ν.Τ ως μέσα εμπλουτισμού του μαθησιακού περιβάλλοντος στους χώρους προσχολικής αγωγής και φροντίδας.

Πρόκειται για θεωρητική ανάλυση σχετικά με τις διαστάσεις αξιοποίησης των Τ.Π.Ε. σε χώρους προσχολικής αγωγής και φροντίδας. Στόχος είναι η συνεισφορά στην ανάπτυξη σχετικού προβληματισμού, η εξέλιξη του διαλόγου και η ανάδειξη της ανάγκης για διαμόρφωση υπεύθυνης στάσης των παιδαγωγών προσχολικής ηλικίας σχετικά με το ζήτημα της αξιοποίησης των Ν.Τ. στον "ευαίσθητο χώρο" της προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας.

Η ανάπτυξη των παιδιών στην Κοινωνία της Πληροφορίας και η εισαγωγή των ΤΠΕ στην εκπαίδευση είναι το νέο πλαίσιο που αποτελεί "πρόκληση" για τον τομέα της αγωγής και φροντίδας παιδιών προσχολικής ηλικίας. Σε διεθνές επίπεδο ήδη υπάρχει έντονο ενδιαφέρον ενώ αρχίζουν να αναπτύσσονται ερευνητικές παρεμβάσεις που εμπλουτίζουν τα δεδομένα. Οι διεθνείς οργανισμοί υποδέχονται τη νέα τάση και αρχίζουν να διαμορφώνουν τα πλαίσια της ενσωμάτωσης των Ν.Τ. στην εκπαίδευση των παιδιών προσχολικής ηλικίας. Η παρατηρούμενη δυναμική, οι δυνατότητες που δημιουργούνται αλλά και οι πιθανοί κίνδυνοι, αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη διαμόρφωσης υπεύθυνης και επισταμένης στάσης από την κοινότητα των παιδαγωγών προσχολικής αγωγής. Μπροστά στην αδυναμία των δομών προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας να "αποστειρώσουν" τα παιδιά από τις επιδράσεις της τεχνολογίας, που κατακλύζουν άλλωστε τα περιβάλλοντα στα οποία τα παιδιά αναπτύσσονται, προτάσσεται με ερείσματα από τη διεθνή εμπειρία η αξιοποίηση των αναπαραστάσεων από τις Ν.Τ. που προϋπάρχουν ήδη στα παιδιά κατά την εκπαίδευσή τους στα κέντρα προσχολικής αγωγής και φροντίδας.

Αναλύεται η δυναμική των διαδραστικών συστημάτων που είναι προσαρμοσμένα για παιδιά προσχολικής ηλικίας, ενώ παρουσιάζονται κάποιες πρακτικές αξιοποίησής τους. Τίθεται σε ρεαλιστική βάση η ενσωμάτωση και αξιοποίηση των Ν.Τ. στους Παιδικούς Σταθμούς, μέσα από τις δυνατότητες και τις προϋποθέσεις εφαρμογής τους. Γίνονται αναφορές σε εκδοχές αξιοποίησης στα
πλαίσια του ημερήσιου προγράμματος, ενώ τίθενται τα πλαίσια της προβληματικής για την ανάπτυξη περαιτέρω ιδεών.

Επίσης, επιχειρείται συνοπτική ενημέρωση των τρεχουσών εξελίξεων με αναφορές στα έξυπνα παιχνίδια, τα προγραμματιζόμενα παιχνίδια, στα συστήματα διαδραστικότητας με απτές διεπαφές, στις οθόνες πολλαπλής παράλληλης διεπαφής, στα ψηφιακά παιχνίδια, στα χωροευαίσθητα παιχνίδια κ.α., που μπορούν να αξιοποιηθούν στην προσχολική αγωγή. Αποτυπώνεται η δυναμική της εξέλιξης των συστημάτων ενώ παρουσιάζονται οι σύγχρονες εξελίξεις στα μέσα που διατίθενται και αναλύονται οι δυνατότητές τους. Γίνεται μια εκτίμηση "κόστους" και προϋποθέσεων εφαρμογής τους, ενώ εξετάζονται κριτικά τα περιθώρια ενσωμάτωσής τους στα πλαίσια της καθημερινότητας των κέντρων προσχολικής αγωγής και φροντίδας στη χώρα μας.


 

Ευρυδίκη Ζαχοπούλου,
Καθηγήτρια, Τμήμα Προσχολικής Αγωγής, ΑΤΕΙΘ

Βασίλης Γραμματικόπουλος,
Λέκτορας, Παιδαγωγικό Τμήμα Προσχολικής Εκπαίδευσης, Πανεπιστήμιο Κρήτης

Νικόλαος Τζαβίδης,
Αναπληρωτής Καθηγητής, University of Southampton, UK

Eliana Bhering,
Professor, Federal University of Rio de Janeiro, Brazil

Panayota Mantzicopoulos-James,
Professor, Department of Educational Studies, Purdue University, USA

Ερευνητικό Πρόγραμμα ΘΑΛΗΣ Early – Q: Αξιολόγηση της ποιότητας του περιβάλλοντος προσχολικής εκπαίδευσης.

Το ερευνητικό πρόγραμμα ΘΑΛΗΣ Early – Q επιχειρεί να καλύψει ένα μεγάλο κενό που υπάρχει στον χώρο της προσχολικής αγωγής στην Ελλάδα. Αυτό το κενό εστιάζεται στην απουσία αξιολόγησης της ποιότητας της παρεχόμενης προσχολικής αγωγής. Ο κεντρικός άξονάς του είναι η διεξαγωγή εφαρμοσμένης έρευνας για την αξιολόγηση της παρεχομένης προσχολικής αγωγής στην Ελλάδα, μέσω της χρήσης διεθνώς αποδεκτών κλιμάκων παρατήρησης στην ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα.

Το έργο ΘΑΛΗΣ Early – Q ξεκίνησε τον Ιανουάριο 2012 και θα ολοκληρωθεί τον Σεπτέμβριο 2015. Τρεις ερευνητικές ομάδες συνεργάζονται για την διεξαγωγή των δράσεων του έργου, οι οποίες περιλαμβάνουν επιστήμονες και ερευνητές από πέντε Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της Ελλάδας, με την υποστήριξη προσκεκλημένων ερευνητών διεθνούς κύρους από τη Μεγάλη Βρετανία, τη Βραζιλία, τις Ηνωμένες πολιτείες, τη Γερμανία και την Κύπρο.

Για την αξιολόγηση της ποιότητας της παρεχόμενης εκπαίδευσης σε παιδικούς σταθμούς και νηπιαγωγεία, χρησιμοποιούνται τα εργαλεία ECERS-R (Early Childhood Environment Rating Scale-Revised, Harms et al., 2003) και ECERS-E (Early Childhood Environment Rating Scale-Extension, Sylva et al., 2010), τα οποία θεωρούνται τα πιο ολοκληρωμένα όργανα αξιολόγησης της ποιότητας της προσχολικής αγωγής παγκοσμίως, και εφαρμόζονται σε όλες τις πολιτείες των ΗΠΑ, στις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες, στην Ιαπωνία και σε κάποια κράτη της Ασίας.
Η συλλογή των δεδομένων στηρίζεται στην πιλοτική και στην κύρια έρευνα του έργου, στην διάρκεια των οποίων 20 αξιολογητές, κατάλληλα εκπαιδευμένοι, παρατηρούν και καταγράφουν τους δείκτες ποιότητας σε 650 περίπου τάξεις προσχολικής αγωγής.

Τα αποτελέσματα αυτού του ερευνητικού έργου θα συμβάλλουν στην παρουσίαση, για πρώτη φορά στοιχείων που αφορούν στη ποιότητα της εκπαίδευσης στους παιδικούς σταθμούς και στα νηπιαγωγεία. Τα εμπειρικά δεδομένα θα επισημάνουν τις όποιες ελλείψεις και αδυναμίες παρατηρούνται στην προσχολική αγωγή και εκπαίδευση σήμερα και ταυτόχρονα θα παράσχουν τη δυνατότητα στοχευμένων και αποτελεσματικών παρεμβάσεων.


 

Αθανάσιος Γρηγοριάδης,
Λέκτορας, Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής & Εκπαίδευσης, Α.Π.Θ.


Ευρυδίκη Ζαχοπούλου
,
Καθηγήτρια, Τμήμα Προσχολικής Αγωγής, ΑΤΕΙΘ.


Teresa Leal
,
Professor, Faculty of Psychology & Educational Sciences, University of Porto, Portugal.


Lise Sanders Olesen
,
Associate Professor, University College Sealand, Denmark.

Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα ‘EARLY CHANGE’: Επαγγελματική ανάπτυξη εκπαιδευτικών προσχολικής αγωγής σε 6 χώρες.

Το διακρατικό πρόγραμμα ‘Early Change’ το οποίο χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, (Πρόγραμμα Δια Βίου Μάθησης, Γενική Διεύθυνση ‘Εκπαίδευσης & Πολιτισμού’), ξεκίνησε το Δεκέμβριο του 2011 και έχει συνολική χρονική διάρκεια 2 ½ ετών. Το πρόγραμμα πραγματοποιείται με τη συνεργασία 19 εταίρων από έξι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ελλάδα, Πορτογαλία, Φιλανδία, Δανία, Κύπρος και Ρουμανία). Στους εταίρους ανήκουν εννέα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα από τις έξι συμμετέχουσες χώρες και δέκα Περιφέρειες Εκπαίδευσης και Δήμοι.

Ο πρωταρχικός στόχος του προγράμματος ‘Early Change’ είναι η ενίσχυση της επαγγελματικής ανάπτυξης εκπαιδευτικών προσχολικής αγωγής μέσω απόκτησης δεξιοτήτων αυτο-αξιολόγησης και ενίσχυσης των δεξιοτήτων έρευνας. Ως εργαλείο αξιολόγησης χρησιμοποιήθηκε η διεθνώς αποδεκτή κλίμακα παρατήρησης ECERS-R (Harms et al., 2003), η οποία περιλαμβάνει 7 υποκλίμακες αξιολόγησης της ποιότητας του περιβάλλοντος προσχολικής αγωγής. Ένα σύνολο 114 παιδαγωγών προσχολικής αγωγής και εκπαίδευσης από τις έξι χώρες συμμετείχαν σε σεμινάρια επιμόρφωσης, τα οποία διεξήχθησαν από τον Οκτώβριο 2012 έως τον Ιανουάριο 2013. Στόχος των σεμιναρίων ήταν η εξοικείωση των εκπαιδευτικών με τη δομή και την φιλοσοφία του ECERS-R και η κατανόηση της διαδικασίας εφαρμογής του. Οι συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί αξιολόγησαν ένα σύνολο 525 τάξεων στις έξι χώρες.

Οι εμπειρίες και οι απόψεις των εκπαιδευτικών μετά την ολοκλήρωση των κύριων δράσεων του προγράμματος ‘Early Change’ συνέβαλαν στην ανάδειξη των σημαντικών διαφορών, αλλά και των ομοιοτήτων των συστημάτων προσχολικής αγωγής στις διάφορες Ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και των διαφορετικών προσεγγίσεων στην αντιμετώπιση και διαχείριση της εκπαιδευτικής διαδικασίας στην προσχολική αγωγή και εκπαίδευση. Αναδείχτηκε ο κυρίαρχος ρόλος που μπορεί να παίξει μία διαδικασία αξιολόγησης της ποιότητας του περιβάλλοντος προσχολικής αγωγής στην επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών, παρέχοντας έτσι πολύτιμες πληροφορίες στους φορείς εκπαίδευσης, αλλά και στους φορείς που είναι υπεύθυνοι για την χάραξη της ευρωπαϊκής πολιτικής και στρατηγικής στην εκπαίδευση.


 

Αναστασία Ψάλτη,
Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Τμήμα Προσχολικής Αγωγής, ΑΤΕΙΘ

Ελένη-Μαρία Κουϊμτζή,
Nηπιαγωγός, Διδάκτωρ Ψυχολογίας.

Πρώιμη ανίχνευση ειδικών μαθησιακών δυσκολιών: Η ετοιμότητα των παιδαγωγών προσχολικής ηλικίας.

Η αναγκαιότητα της πρώιμης ανίχνευσης ειδικών μαθησιακών δυσκολιών σε παιδιά προσχολικής ηλικίας που εμφανίζουν κάποιες καθυστερήσεις στην ανάπτυξη έχει τονιστεί επανειλημμένα τα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, η ετοιμότητα των παιδαγωγών προσχολικής ηλικίας να αναγνωρίζουν τα προειδοποιητικά σημάδια των μαθησιακών δυσκολιών είναι ακόμη υπό αμφισβήτηση. Σε αυτήν την εισήγηση παρουσιάζονται τα δεδομένα έρευνας, που πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του Προγράμματος Ενίσχυσης Έρευνας 2009 και χρηματοδοτήθηκε από τον Ειδικό Λογαριασμό Κονδυλίων Έρευνας του Αλεξάνδρειου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης, με στόχο τη διερεύνηση των γνώσεων που διαθέτουν οι παιδαγωγοί προσχολικής ηλικίας σχετικά με τις ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, καθώς και των στάσεών τους αναφορικά με το ρόλο τους στον προσδιορισμό και την αντιμετώπιση των παιδιών προσχολικής ηλικίας που κινδυνεύουν να εμφανίσουν μαθησιακά προβλήματα στο μέλλον.

Για τη μελέτη της ετοιμότητας των παιδαγωγών προσχολικής ηλικίας για την πρώιμη ανίχνευση ειδικών μαθησιακών δυσκολιών κατασκευάστηκε ένα εργαλείο που αποτελείται από ερωτήσεις τύπου Likert και σενάρια. Στην έρευνα συμμετείχαν 128 φοιτήτριες των Τμημάτων Προσχολικής Αγωγής του ΑΤΕΙΘ και του Τμήματος Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του ΑΠΘ και 166 παιδαγωγοί προσχολικής ηλικίας και νηπιαγωγοί από την ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι γενικά οι συμμετέχουσες φαίνεται να διαθέτουν επαρκείς γνώσεις των διαφόρων διαστάσεων των ειδικών μαθησιακών δυσκολιών, αλλά δε θεωρούν ότι ο παιδαγωγικός τους ρόλος περιλαμβάνει και την αντιμετώπιση των παιδιών με μαθησιακά προβλήματα μέσα στην τάξη. Τα συγκεκριμένα αποτελέσματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη βελτίωση και/ή ανάπτυξη προπτυχιακών, αλλά και επιμορφωτικών προγραμμάτων που θα παρέχουν κατάλληλη εκπαίδευση στις ΕΜΔ σε παιδαγωγούς προσχολικής ηλικίας.


 

Σταυρούλα Μαύρου,
Ψυχολόγος, υποψήφια διδάκτωρ Τμήματος Ψυχολογίας, ΑΠΘ

Μαρία Παπαθανασίου,
Ψυχολόγος, Διδάκτωρ Ψυχολογίας

Αναστασία Ψάλτη,
Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Τμήμα Προσχολικής Αγωγής, ΑΤΕΙΘ

Βασιλική Δεληγιάννη-Κουϊμτζή,
Καθηγήτρια, Τμήμα Ψυχολογίας, ΑΠΘ

Μελέτη της ενεργούς δράσης και της ψυχικής ανθεκτικότητας των νεαρών ατόμων με εμπειρίες ενδοοικογενειακής βίας: Το πρόγραμμα "UNARS".

Το πρόγραμμα «UNARS» (Understanding Agency and Resistance Strategies: Young People Living with Domestic Violence) διερευνά τις εμπειρίες νεαρών ατόμων σε καταστάσεις ενδοοικογενειακής βίας (ΕΒ), υιοθετώντας μία προσέγγιση που εστιάζει στην ψυχική ανθεκτικότητα και την ικανότητά τους για αντίσταση και ενεργό δράση. Το έργο αποτελεί μια προσπάθεια κατανόησης του τρόπου νοηματοδότησης της ΕΒ, των στοιχείων ψυχικής ανθεκτικότητας και των δυνατοτήτων που έχουν τα νεαρά άτομα να αναζητήσουν βοήθεια και υποστήριξη, μέσα από την ανάλυση των αφηγήσεων νεαρών ατόμων με εμπειρίες ΕΒ, των γονέων/κηδεμόνων τους και επαγγελματιών με σχετική εμπειρία. Τα ευρήματα που θα προκύψουν από την ερευνητική αυτή διαδικασία θα επιτρέψουν τη διαμόρφωση ενός προγράμματος παρέμβασης που θα απευθύνεται σε νεαρά άτομα με εμπειρία ενδοοικογενειακής βίας και θα τους παρέχει τη δυνατότητα να ανιχνεύσουν την εμπειρία τους ως βίωμα περιορισμού αλλά και ενδυνάμωσης και να αναπτύξουν επίγνωση των δυνατοτήτων τους για ενεργό δράση και αντίσταση. Επιπλέον, η μελέτη στοχεύει στη δημιουργία ενός προγράμματος εκπαίδευσης για τους επαγγελματίες στο χώρο της ψυχικής υγείας, της εκπαίδευσης και, γενικότερα, όλων των δομών που προσφέρουν υπηρεσίες σε παιδιά και νέους με εμπειρία ενδοοικογενειακής βίας.

Το πρόγραμμα «UNARS» χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, (Daphne III) και η έρευνα πραγματοποιείται στις χώρες της Ισπανίας, της Αγγλίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ελλάδας.

Επισκέπτες

Έχουμε 22 επισκέπτες συνδεδεμένους

Αίτηση Εγγραφής

Είσαι Παιδαγωγός Προσχολικής Ηλικίας ΤΕΙ;
Γίνε μέλος τώρα !

Αίτηση

ΠΑ.ΣΥ.ΒΝ Social

ΠΑΣΥΒΝ FacebookΠΑΣΥΒΝ TwitterΠΑΣΥΒΝ YouTube