12ο Πανελλήνιο Μετεκπαιδευτικό Συνέδριο Προσχολικής Αγωγής

Ευρετήριο Άρθρου
12ο Πανελλήνιο Μετεκπαιδευτικό Συνέδριο Προσχολικής Αγωγής
Εισηγητής: Πετρογιάννης Κωνσταντίνος
Εισηγητής: Σαραβελάκης Κώστας
Εισηγητής: Μαλαπέρδας Κωνσταντίνος
Εισηγήτρια: Σχίζα Μελπομένη
Εισηγήτρια: Νικηταΐδου Ευφροσύνη
Εισηγητής: Κώστας Χρυσαφίδης
Εισηγητής: Δρ. Κάκουρος Ευθύμιος
Εισηγήτρια: Δρ. Κατερίνα Μανιαδάκη
Εισηγήτρια: Κάρολα Folle-Αλέπη
Εισηγητής: Καλιανιώτης Κωνσταντίνος
Εισηγήτρια: Γερμπανά Ειρήνη
Όλες οι Σελίδες

Δελτίο Τύπου

  Με εξαιρετικά μεγάλη επιτυχία ολοκληρώθηκαν οι εργασίες του 12ου Πανελληνίου Μετεκπαιδευτικού Συνεδρίου Προσχολικής Αγωγής που πραγματοποιήθηκε στις 1 & 2 Δεκεμβρίου στην όμορφη πόλη της Καλαμάτας με θέμα:

«Η Συμβολή της σύγχρονης προσχολικής αγωγής στην υγιή ανάπτυξη της συμπεριφοράς των παιδιών»

.Αφίσα - 12ο Πανελλήνιο Μετεκπαιδευτικό Συνέδριο Προσχολικής Αγωγής

  Το Συνέδριο διοργανώθηκε από τον Πανελλήνιο Σύνδεσμο Βρεφονηπιαγωγών σε συνεργασία με το ΑΤΕΙ Καλαμάτας και τον Σύλλογο Εργαζομένων Δημοτικών και Κοινοτικών Παιδικών Και Βρεφικών Σταθμών Νομού Μεσσηνίας. Υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Πελοποννήσου – Π.Ε. Μεσσηνίας.

  Την έναρξη του Συνεδρίου κήρυξαν η Πρόεδρος του Πανελληνίου Συνδέσμου Βρεφονηπιαγωγών Ευαγγελία Καλαϊτζή και η Πρόεδρος του Συλλόγου Εργαζομένων Δημοτικών και Κοινοτικών Παιδικών Και Βρεφικών Σταθμών Νομού Μεσσηνίας Κωνσταντίνα Ανδριανού.

Η Πρόεδρος του ΠΑΣΥΒΝ Λίτσα Καλαϊτζή κατά την έναρξη του Συνεδρίου παρουσιάζει τον μικρότερο Σύνεδρο, που συνοδευόταν από την μαμά του, την παιδαγωγό Ελεονόρα Παπαγεωργίου. Στο πρόσωπο της Ελεονόρας συμβολικά το ΔΣ του ΠΑΣΥΒΝ βράβευσε τους μάχιμους Παιδαγωγούς που σε εξαιρετικά δύσκολες συγκυρίες έδωσαν το πιο δυναμικό παρόν στο Συνέδριο.

Η Πρόεδρος του ΠΑΣΥΒΝ Λίτσα Καλαϊτζή κατά την έναρξη του Συνεδρίου παρουσιάζει τον μικρότερο
Σύνεδρο,που συνοδευόταν από την μαμά του, την παιδαγωγό Ελεονόρα Παπαγεωργίου.
Στο πρόσωπο της Ελεονόρας συμβολικά το ΔΣ του ΠΑΣΥΒΝ βράβευσε τους μάχιμους Παιδαγωγούς
που σε εξαιρετικά δύσκολες συγκυρίες έδωσαν το πιο δυναμικό παρόν στο Συνέδριο.

  Η Πρόεδρος του ΠΑ.ΣΥ.ΒΝ. αναφέρθηκε στο σημαντικό ρόλο της Προσχολικής Αγωγής στην ανίχνευση, πρόληψη και αντιμετώπιση προβλημάτων συμπεριφοράς των παιδιών και εξήρε τον ρόλο των παιδαγωγών οι οποίοι σε αντίξοες συνθήκες δίνουν το πιο δυναμικό παρόν στην πρώτη γραμμή της μάχης για την διασφάλιση των δικαιωμάτων των παιδιών. Η κυρία Ανδριανού τόνισε τη σημαντικότητα των συνεργασιών, ευχαρίστησε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και αναφέρθηκε στην αναγκαιότητα της διαρκούς εκπαίδευσης των παιδαγωγών.

Γενική άποψη χώρου - 12ο Πανελλήνιο Μετεκπαιδευτικό Συνέδριο Προσχολικής ΑγωγήςΓενική άποψη χώρου - 12ο Πανελλήνιο Μετεκπαιδευτικό Συνέδριο Προσχολικής Αγωγής

  Στην έναρξη των εργασιών του Συνεδρίου παραβρέθηκαν πολλοί επίσημοι και απεύθυναν χαιρετισμό από τους εμπλεκόμενους φορείς, ο Πρόεδρος του ΑΤΕΙ Καλαμάτας Ανδρέας Κανάκης και  ο Αντιπεριφερειάρχης Μεσσηνίας Παναγιώτης Αλευράς.

  Οι εισηγήσεις παρουσίασαν εξαιρετικό επιστημονικό ενδιαφέρον. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι συμμετοχές ξεπέρασαν κάθε προσδοκία της οργανωτικής επιτροπής καθώς 750 Σύνεδροι κατέκλυσαν τον συνεδριακό χώρο. Χρειάστηκε να γίνει ειδική διαρρύθμιση του χώρου προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα παρακολούθησης του Συνεδρίου σε εκατό εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης από τα σχολεία της Καλαμάτας που προσήλθαν το Σάββατο στην έναρξη των εργασιών.

  Οι Σύνεδροι στην αξιολόγησή τους εξέφρασαν τα πιο ενθουσιώδη σχόλια για την επιλογή των εισηγητών, της θεματολογίας, του χώρου και τον υλικοτεχνικό εξοπλισμό. Ο Τοπικός Τύπος κάλυψε με πρωτοσέλιδα την μεγάλη επιστημονική διοργάνωση του ΠΑΣΥΒΝ και οι έγκριτοι καθηγητές των Πανεπιστημίων και των ΑΤΕΙ της χώρας που συμμετείχαν στο Συνέδριο συνεχάρησαν τον Σύνδεσμο για άλλη μια φορά, για την εξαιρετικά σημαντική επιστημονική του δραστηριότητα.

Στιβαχτά Ρούλα - Βράβευση  Μια από της πιο συγκινητικές στιγμές του Συνεδρίου στάθηκε η βράβευση της επί σειρά ετών Γραμματέως του Συνδέσμου Ρούλας Στοιβαχτά. Την τιμητική πλακέτα προσέφερε η Γενική Γραμματέας του ΠΑΣΥΒΝ Βάσω Προβατά. Η κυρία Στιβαχτά αναφέρθηκε σε ιδιαίτερες και ανθρώπινες στιγμές κατά την πολύχρονη συνεργασία της με τον Σύνδεσμο και καταχειροκροτήθηκε από τους συμμετέχοντες.


Πετρογιάννης ΚωνσταντίνοςΠετρογιάννης Κωνσταντίνος
Αναπληρωτής Καθηγητής Αναπτυξιακής Ψυχολογίας
Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών - Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο

Κοινωνικο-συναισθηματικές δυνατότητες των μικρών παιδιών:
Η αναγνώριση και προαγωγή τους στο προσχολικό πλαίσιο

   Τα προσχολικά χρόνια είναι μια ιδιαίτερα κρίσιμη αναπτυξιακή περίοδος και σε συνδυασμό με πιθανές δυσμενείς συνθήκες (αντιξοότητες) που μπορεί να βιώσει το παιδί τόσο στο στενότερο οικογενειακό όσο και στο ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον, μπορεί να υπάρχουν δραματικές συνέπειες για την αναπτυξιακή του πορεία (κοινωνική, συναισθηματική, σχολική/μαθησιακή). Η σχετική ερευνητική βιβλιογραφία έχει αναδείξει ότι ατομικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες συνδέονται με την έννοια της ψυχικής ανθεκτικότητας και είναι εκείνοι που μπορούν να διασφαλίσουν τη φυσιολογική λειτουργία και ψυχική ευεξία του παιδιού σε δυσχερή περιβάλλοντα.

  Με αναφορά στο εννοιολογικό πλαίσιο της ψυχικής ανθεκτικότητας παρουσιάζονται συνοπτικά τα πρώτα αποτελέσματα μιας έρευνας για τη διαγνωστική κλίμακα Συναισθηματικής Ευεξίας Παιδιών Προσχολικής Ηλικίας (ΣΕΠ-ΠΗ) (Μπάρδος & Πετρογιάννης, υπό έκδοση) που αποτελεί μια ερευνητική προσπάθεια στον ελληνικό χώρο και σχεδιάστηκε ώστε να λειτουργήσει ως ένα εργαλείο μέτρησης/ανίχνευσης ενός αριθμού κρίσιμων κοινωνικών, συναισθηματικών και συμπεριφορικών μεταβλητών που αφορούν παιδιά προσχολικής ηλικίας και φαίνεται ότι συμβάλουν στην διατήρηση μιας ομαλής ψυχοκοινωνικής λειτουργίας διευκολύνοντας και τη μετάβαση και την ετοιμότητα των παιδιών για το δημοτικό σχολείο.


Σαραβελάκης ΚώσταςΣαραβελάκης Κώστας
Προϊστάμενος ΚΕ.Δ.Δ.Υ. Μεσσηνίας

Ο ρόλος του Παιδαγωγού Προσχολικής Αγωγής, στην Πρώιμη Ανίχνευση
Αναπτυξιακών Δυσκολιών και στη Συμβουλευτική Καθοδήγηση της οικογένειας

   Αναμφισβήτητα, από τα πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού, χρειάζεται να εξασφαλιστεί εκπαίδευση κατάλληλη για την πνευματική, ηθική και σωματική του εξέλιξη. Για το λόγο αυτό, όλοι όσοι ασχολούνται με την προσχολική εκπαίδευση, θα πρέπει να στοχεύουν στην ισορροπημένη ανάπτυξη των παιδιών σε σχέση με όλους τους επιμέρους τομείς, καθώς η ανάπτυξη ενός παιδιού δεν είναι εξελικτική διαδικασία μιας μόνο λειτουργίας, αλλά το τελικό αποτέλεσμα πολλών επιμέρους λειτουργιών.

  Από έρευνες, φαίνεται πως το 12 με 25% των παιδιών, θ’ αντιμετωπίσει ψυχοκοινωνικές δυσκολίες στα χρόνια της προσχολικής αγωγής, ωστόσο, μόνο λίγα από αυτά θα παραπεμφθούν για διάγνωση και θεραπευτική παρέμβαση, από τα πρώτα χρόνια της ζωής τους. Τα ερευνητικά δεδομένα, αναγνωρίζουν την αξία της Πρώιμης Ανίχνευσης που πρέπει να οδηγήσει στην Πρώιμη Παρέμβαση. Άρα είναι πολύ σημαντικός ο ρόλος του Παιδαγωγού από τη βρεφική ή την πρώτη νηπιακή ηλικία ακόμα, καθώς έχοντας πολλές ώρες ένα παιδί που πιθανόν αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα ανάμεσα σε άλλα παιδιά, μπορούν να υποπτευθούν, να αναγνωρίσουν και να κατανοήσουν τις διαφορές που χαρακτηρίζουν τα παιδιά αυτά.

  Για να είναι όμως αξιόπιστη η διαδικασία και να οδηγήσει σε θετικά για το παιδί αποτελέσματα, όχι μόνο σχετικά με την αναγνώριση του προβλήματος, αλλά και με τη συμβουλευτική προσέγγιση των γονέων, θα πρέπει οι παιδαγωγοί προσχολικής αγωγής: i. να γνωρίζουν τα αναπτυξιακά ορόσημα που πρέπει να έχει κατακτήσει κάθε παιδί, σε κάθε περιοχή ανάπτυξης, ανάλογα με το ηλικιακό του επίπεδο, ii. να είναι έτοιμοι να ανιχνεύσουν συστηματικά, τις αναπτυξιακές δυσκολίες των παιδιών και iii. να έχουν την ικανότητα προσέγγισης και συμβουλευτικής καθοδήγησης της οικογένειας, γύρω από τις δυσκολίες του παιδιού της.


Μαλαπέρδας ΚωνσταντίνοςΜαλαπέρδας Κωνσταντίνος
Λογοθεραπευτής Mcs Ειδική Αγωγή
Επιστημονικός Συνεργάτης ΑΤΕΙ Καλαμάτας

Πρώιμη Λογοθεραπευτική παρέμβαση σε Παιδιά με βαρηκοΐα και κώφωση

  H σημασία της πρώιμης παρέμβασης σε παιδιά με βαρηκοΐα έχει αναγνωριστεί από την αρχή της εκπαίδευσης των κωφών παιδιών ήδη από τον 16ο αιώνα, αλλά και μετέπειτα από πληθώρα ερευνητών και στις δύο όχθες του Ατλαντικού.

  Σύμφωνα με υπολογισμούς και στατιστικά στοιχεία τα κωφά/βαρήκοα παιδιά σχολικής ηλικίας στην Ελλάδα πρέπει να είναι 1.500-2.000 περίπου, κατανεμημένα σε ειδικά σχολεία, ειδικές τάξεις αλλά και στη Γενική Εκπαίδευση (Λαμπροπούλου, 2003). Ωστόσο ως πληθυσμιακή ομάδα δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν ενιαία μιας και διαφοροποιούνται σημαντικά από διάφορους παράγοντες όπως τύπος, βαθμός, χρόνος έναρξης, εξέλιξη κ.α. στοιχεία της βαρηκοΐας.

  Όσον αφορά στην παρέμβαση για να είναι αποτελεσματική πρέπει και η διάγνωση να είναι ακριβής και άμεση. Η έγκαιρη παρέμβαση (ακουστική ενίσχυση, Λογοθεραπεία) έχει σημαντική επίδραση στην ανάπτυξη των ικανοτήτων επικοινωνίας του παιδιού. Σήμερα ενώ η εξέλιξη της διάγνωσης είναι σημαντική τα προγράμματα παρέμβασης αδυνατούν να ακολουθήσουν.

  Τα προγράμματα παρέμβασης για παιδιά με ειδικές ανάγκες αφορούν δύο ηλικιακές ομάδες, τη βρεφική ηλικία, από 0-3 χρόνων οπότε η επικέντρωση στην οικογένεια, τη συμβουλευτική και την καθοδήγησή της έχει ιδιαίτερη σημασία και τη νηπιακή ηλικία δηλαδή από 3-6 χρόνων όπου αποτελεί περίοδο ζωτικής σημασίας για την μετέπειτα εξέλιξη του ατόμου και της οικογένειας του σε όλους τους τομείς και όχι μόνο τους στείρα μαθησιακούς.

  Στην περίπτωση μιας σωστής και έγκαιρης παρέμβασης με τα κατάλληλα εκπαιδευτικά προγράμματα, τα παιδιά με κώφωση θα μπορούν να συμβαδίζουν με τους υπόλοιπους συμμαθητές τους (Moeller, 2000· Yoshinaga-Itano, 2003). Η πρώιμη παρέμβαση πρέπει να στηρίζεται στις ικανότητες και δυνατότητες του ατόμου και όχι στις, ούτως η άλλως, υπάρχουσες αδυναμίες του τόσο σε επίπεδο λόγου όσο και σε επίπεδο ομιλίας ανάλογα με την δυσκολία του και το επίπεδο της.

  Ομοίως μπορούμε να χωρίσουμε σε δύο βασικές κατηγορίες τη λογοθεραπευτική αγωγή, στην πρώιμη αγωγή, όπου έγινε έγκαιρη διάγνωση και προσπάθεια αποκατάστασης και στην αργοπορημένη. Στην πρώτη ασχολούμαστε με τη συμβουλευτική και την αύξηση των ακουστικών ερεθισμάτων που δέχεται αλλά και διακρίνει το παιδί καθώς και τη βελτίωση του ρυθμού και της προσωδίας της ομιλίας του με στόχο την αύξηση της καταληπτότητας του παιδιού. Στην αργοπορημένη θα πρέπει να ακολουθηθεί μία σειρά διαδικασιών όπως ακουστική εξάσκηση, διόρθωση άρθρωσης, ανάπτυξη λεξιλογίου εκφοράς και κατανόησης καθώς και υποστήριξη στο άτομο, την οικογένεια και την διεπιστημονική ομάδα.

  Τέλος δεν πρέπει να παραβλέπουμε μια σειρά από διαδικασίες, δραστηριότητες και τεχνικές σημαντικές και για τον εκπαιδευτικό, που μπορούν να προετοιμάσουν το σχολείο και τους μετέχοντες σε αυτό, για την ένταξη και αντιμετώπιση ενός μαθητή με προβλήματα ακοής, όπως είναι η σωστή ενημέρωση, οι παρεμβάσεις στην τάξη π.χ. αύξηση της ηχομόνωσης με απλές τεχνικές, μείωση των θορύβων, η διάταξη των θρανίων των μαθητών (οπτική επαφή με το δάσκαλο) και η δόμηση του μαθήματος και της συμπεριφοράς του εκπαιδευτικού και εν γένει της σχολικής κοινότητας εντός και εκτός τάξης με τέτοιο τρόπο ώστε να διευκολύνει και με αυτόν τον τρόπο τον μαθητή με διαταραχές ακοής.


Σχίζα ΜελπομένηΣχίζα Μελπομένη
Βρεφονηπιαγωγός, MSc στην Εκπαίδευση
Εργαστηριακός Συνεργάτης Τμήματος Προσχολικής Αγωγής ΤΕΙ Αθήνας

«Αλλαγές συμπεριφοράς στα πλαίσια του οικογενειακού περιβάλλοντος:
πρωτότοκα και δευτερότοκα παιδιά»

   Καθώς γεννιέται ένα παιδί ζει μία αποκλειστική σχέση με τους γονείς του. Όταν λοιπόν έρχεται η στιγμή που, ενώ το παιδί ζει και βιώνει μια τέτοιου είδους σχέση, εμφανίζεται στο οικογενειακό περιβάλλον ένα νέο μέλος, ένας αδελφός ή μια αδελφή, το σκηνικό αλλάζει εντελώς και γίνεται η αρχή για μια σειρά από συναισθήματα πρωτόγνωρα για όλη την οικογένεια. Το πρώτο παιδί χάνει τη μοναδικότητα και την «πρωτοκαθεδρία» και δε μπορεί εύκολα να ησυχάσει από την απώλεια αυτή. Νιώθει σαν το βασιλιά που εκθρονίζεται καθώς είχε συνηθίσει να απολαμβάνει την αμέριστη ενασχόληση και προσοχή, αλλά και αγάπη των γονιών του. Το παιδί που ζηλεύει υιοθετεί μορφές συμπεριφοράς που είναι χαρακτηριστικές όχι της ηλικίας του αλλά προηγούμενων ηλικιακών περιόδων. Συχνά το πρωτότοκο παιδί εκτονώνει τα συναισθήματα του αντιδρώντας επιθετικά. Μπορεί να επιδεικνύει τόσο μεγάλο θαυμασμό προς τον αδελφό όσο και πλήρη αδιαφορία. Γενικά μπορεί να εκδηλώσει συμπεριφορές που δεν είχαν απασχολήσει τους γονείς πριν. Η ηλικία του πρωτότοκου, η διαφορά ηλικίας μεταξύ των παιδιών, ο αριθμός των παιδιών μέσα στην οικογένεια, η σειρά με την οποία έχουν γεννηθεί και η κατανομή των φύλων των παιδιών εντός της οικογένειας, είναι παράγοντες που επηρεάζουν την συμπεριφορά και την δεκτικότητα του πρωτότοκου παιδιού.

   Σκοπός της έρευνας ήταν να διαπιστωθούν οι αλλαγές που παρουσιάζονται στη συμπεριφορά του πρωτότοκου παιδιού, όταν στην ζωή του μπαίνει το δευτερότοκο παιδί και να μελετηθεί αν αυτές αντικατοπτρίζονται στην καθημερινή επαφή του με τη μητέρα. Οι εννέα συμμετέχουσες μητέρες δέχθηκαν να απαντήσουν σε μια συνέντευξη ερωτήσεων ανοικτού τύπου και οι απαντήσεις που έδωσαν απομαγνητοφωνήθηκαν. Καταγράφηκε επίσης σε σχάρες παρατήρησης η συμπεριφορά του παιδιού προς τη μητέρα για διάστημα μιας εβδομάδα κατά την άφιξη και αποχώρηση στον παιδικό σταθμό. Η παλινδρόμηση και οι διαταραχές συμπεριφοράς είναι ένα φαινόμενο που παρατηρήθηκε στην πλειοψηφία των παιδιών που συμμετείχαν στην έρευνα αυτή. Επιθετικότητα εκδηλώθηκε κυρίως απέναντι στους γονείς τους και σε άλλα παιδιά, ενώ κατά ένα μικρό ποσοστό απέναντι στο αδελφάκι. Οι περισσότερες μητέρες υποστήριξαν ότι το πρωτότοκο παιδί ανέπτυξε προστατευτική συμπεριφορά απέναντι στο μικρότερο και μιμήθηκε το ρόλο τους. Γενικά η τάση προσκόλλησης ειδικά στη μητέρα σημειώθηκε ως αλλαγή στη συμπεριφορά των παιδιών τους.


Νικηταΐδου ΕυφροσύνηΝικηταΐδου Ευφροσύνη
Νηπιαγωγός, Ms στην Επιστήμη της Εκπαίδευσης
Παιδικός Σταθμός Δήμου Μυκόνου

«…και τώρα κυρία;… Τι θα κάνουμε χωρίς λεφτά;… Δε θα ’χουμε παιχνίδια;…»
Τα παιδιά διερευνούν λύσεις και βρίσκουν δημιουργικούς τρόπους,
για να αντιμετωπίσουν τις αλλαγές που προκύπτουν στις καταναλωτικές
τους συνήθειες, από την οικονομική κρίση

  Τα παιδιά άμεσα ή έμμεσα , ηθελημένα ή αθέλητα, επηρεάζονται από την οικονομική κατάσταση της χώρας, γιατί απλά αυτή επηρεάζει την οικονομική ισορροπία της οικογένειας τους. Όσο και να θέλουμε να τα προστατεύσουμε από αυτή την αλλαγή, η αλήθεια της καθημερινότητας αποκαλύπτει την πραγματικότητα! ...και τα παιδιά και το αντιλαμβάνονται και το ζουν!…και τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας! Το ερώτημα που έγινε θέμα αυτής της εισήγησης περιείχε ανατριχιαστική αγωνία και ανησυχία , που φάνηκε να ήταν κοινό συναίσθημα πολλών προνηπίων τμήματος στον παιδικό σταθμό Άνω Μεράς Μυκόνου.

  «Οι μπλε σακούλες» που περιείχαν φαγητό για τους αποδέκτες των παροχών του προγράμματος «Βοήθεια στο σπίτι», δημιούργησαν απορίες στα παιδιά. Τα ερωτήματα που προκλήθηκαν για την ανάγκη ύπαρξης μιας δομής όπως το πρόγραμμα «Βοήθεια στο σπίτι», η αναζήτηση πληροφοριών στο περιβάλλον τους, η γνωριμία με το στοιχείο του πολιτισμού και της παράδοσης του νησιού μέσω της οικογένειας και των πολιτιστικών συλλόγων του νησιού , έδωσαν στοιχεία που αξιοποίησαν, τα εξέλιξαν και τα προσάρμοσαν στις ανάγκες της καθημερινότητας τους, χρησιμοποιώντας τα με τον πιο έξυπνο τρόπο!

  Τα παιδιά διερεύνησαν λύσεις, ενέπλεξαν κοινωνικούς εταίρους στην αναζήτηση και βρήκαν δημιουργικούς τρόπους, για να αντιμετωπίσουν τις αναγκαστικές και βίαιες αλλαγές που προκύπτουν στις καταναλωτικές τους συνήθειες, από την οικονομική κρίση. Εμπνεύστηκαν και δημιούργησαν!... και η δημιουργία τους προκάλεσε το συναίσθημα της αυτάρκειας, της αυτονομίας και της ανεξαρτησίας από τις συνήθεις καταναλωτικές συμπεριφορές!

  «Τελικά παιδιά…Αν δεν έχουμε λεφτά…δεν έχουμε παιχνίδια; Μπορούμε να περνάμε καλά χωρίς πολλά λεφτά? Με ποιους τρόπους»; Απαντήσεις θα δείτε στην παρουσίαση που ακολουθεί και είναι ακριβώς όπως τις διατύπωσαν τα παιδιά.


Χρυσαφίδης ΚώσταςΧρυσαφίδης Κώστας
τ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών ΤΕΑΠΗ

Ο ρόλος της Προσχολικής Αγωγής στην εποχή της οικονομικής κρίσης
Η σημασία της ψυχικής ενδυνάμωσης των νηπίων

  Το σχολείο ως κοινωνικός θεσμός έχει αποστολή να συμβάλει στη μορφωτική διαδικασία των παιδιών, στοχεύοντας στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς τους σε νοητικό, συναισθηματικό και ψυχοκινητικό πλαίσιο. Σ΄ αυτή του την προσπάθεια έχει υποχρέωση να αφουγκράζεται τα μηνύματα των καιρών, ώστε να αναπτύσσει τις στρατηγικές εκείνες που θα συμβάλουν στην ολοκλήρωση του έργου του.

  Αποτελεί υποχρέωση του σχολείου να αξιολογεί τις εκάστοτε συνθήκες, επαναπροσδιορίζοντας τις προτεραιότητες και διαμορφώνοντας νέες προοπτικές και ζητούμενα. Η εποχή μας αποτελεί μια ιδιαίτερα προκλητική περίοδο που χαρακτηρίζεται από τις συνθήκες που διαμορφώνουν τα δεδομένα της εποχής της μετανεωτερικότητας. Για το ελληνικό σχολείο η πρόκληση των συνθηκών που διαμορφώνει η μετανεωτερικότητα συνδέεται και με τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης που ταλανίζει ιδιαίτερα την ελληνική κοινωνία.

  Η επανάληψη περιόδων που έχουν παρόμοια χαρακτηριστικά είναι επόμενο να επηρεάζει τη διαμόρφωση της συμπεριφοράς των ατόμων και συνεπώς θα πρέπει να περιμένουμε ότι μπορούν να εμφανίζονται καταστάσεις με κοινά στοιχεία. Θα πρέπει συνεπώς να περιμένουμε ότι, παιδιά της προσχολικής ηλικίας της σημερινής εποχής ενδέχεται να εμφανίζουν μορφές συμπεριφοράς ανάλογες με αυτές παιδιών της περιόδου της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης του 1929. Στοιχεία για τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας της περιόδου εκείνης μπορούμε να συλλέξουμε από σχετική έρευνα του πανεπιστημίου του Berkeley, όπου γίνεται λόγος για προσωπικότητες ευπρόσβλητες σε καταστάσεις ελλιπούς σταθερότητας, συναισθηματικής φόρτισης και οικογενειακών προβλημάτων.

  Το σχολείο και στην περίπτωσή μας η βαθμίδα της Προσχολικής Αγωγής μπορεί να παρέμβει αποτρεπτικά στην επανάληψη των ίδιων χαρακτηριστικών της προσωπικότητας των παιδιών σε περιπτώσεις βίωσης παρόμοιων κοινωνικών καταστάσεων. Η απάντηση μπορεί να βρεθεί στην προσπάθεια μιας συναισθηματικής στήριξης των παιδιών.

Ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί προς τρεις κατευθύνσεις:

  • Δίνοντας έμφαση στην διαμόρφωση ενός ήρεμου μαθησιακού κλίματος,
  • Διαμορφώνοντας συνθήκες καλλιέργειας της συνεργατικότητας και
  • Ενισχύοντας την αυτοεκτίμηση των παιδιών.

  Θα πρέπει τα παιδιά να έχουν την ευκαιρία να ασχολούνται με φαινόμενα και καταστάσεις που ανταποκρίνονται στις ανάγκες, τους προβληματισμούς και τα ενδιαφέροντά τους, να βιώνουν συνθήκες κοινής δράσης με τους συμμαθητές τους, κάτι που ενισχύει την ανάγκη για συμπαράσταση και να ασχολούνται με την επίλυση προσωπικών θεμάτων, συμμετέχοντας ενεργά στη διαμόρφωση της πορείας δράσης.

  Στην προσπάθεια αυτή του σχολείου είναι απαραίτητη και η συμμετοχή της οικογένειας, ώστε να διαμορφώνεται ένα κλίμα συντονισμού και αλληλοβοήθειας των δυο βασικών πόλων στο τρίγωνο σχολείο – οικογένεια – παιδί.


Δρ. Κάκουρος ΕυθύμιοςΔρ. Κάκουρος Ευθύμιος
Ψυχολόγος, Καθηγητής Τμήματος Προσχολικής Αγωγής ΑΤΕΙ Αθήνας

Τραυλισμός και διαταραχές άγχους στα παιδιά

  Ο τραυλισμός στις περισσότερες περιπτώσεις εμφανίζεται κατά την περίοδο της προσχολικής ηλικίας και είναι μια αινιγματική διαταραχή με μακρά και δαιδαλώδη ιστορία. Παρά τις προσπάθειες πέντε χιλιάδων χρόνων, εξακολουθεί να παραμένει ένα πολύπλοκο και πολυδιάστατο πρόβλημα, το οποίο περιβάλλεται από μυστήριο και εγείρει πολλά αναπάντητα ερωτήματα.

  Ο τραυλισμός σήμερα, ορίζεται ως διαταραχή της φυσιολογικής ροής και της ρυθμικής διαμόρφωσης της ομιλίας και αντιμετωπίζεται συνήθως ως διαταραχή του λόγου και της ομιλίας (Κάκουρος & Μανιαδάκη, 2006).

  Στα πλαίσια της παρούσας εισήγησης επιχειρείται η σύνθεση στοιχείων από τις πιο σύγχρονες επιστημονικές απόψεις για τον τραυλισμό και προτείνεται ένα νέο μοντέλο για την κατανόηση της παθογένεσης και της θεραπευτικής του αντιμετώπισης. Το μοντέλο αυτό αντλεί από τη γνωσιακή συμπεριφορική θεωρία και εστιάζει στις δυσλειτουργικές αντιλήψεις και το άγχος που διακατέχει τα άτομα με τραυλισμό.

  Παράλληλα συζητούνται οι ομοιότητες και τα κοινά χαρακτηριστικά μεταξύ του τραυλισμού και των διαταραχών άγχους, ενώ στο τέλος παρουσιάζονται οι βασικές αρχές οι οποίες πρέπει να διέπουν την αντιμετώπιση των παιδιών με τραυλισμό από τους παιδαγωγούς και τους γονείς.


Δρ. Μανιαδάκη ΚατερίναΔρ. Μανιαδάκη Κατερίνα
Ψυχολόγος, Επίκουρη Καθηγήτρια ΑΤΕΙ Αθήνας

Τεχνικές τροποποίησης δυσλειτουργικών μορφών συμπεριφοράς
στα πλαίσια της προσχολικής αγωγής

  Στα πλαίσια της προσχολικής αγωγής συχνά εκδηλώνονται μορφές συμπεριφοράς που συστηματικά δυσκολεύουν ένα παιδί να επικοινωνεί αποτελεσματικά με τους άλλους ανθρώπους και να συνεργάζεται αρμονικά μαζί τους. Τα νήπια συχνά αρπάζουν το ένα το παιχνίδι του άλλου, δεν περιμένουν τη σειρά τους, χτυπάνε ή κλωτσάνε το ένα το άλλο, γκρινιάζουν και μπορεί να γίνουν αντιδραστικά και να εκδηλώνουν μειωμένη διάθεση συνεργασίας. Αυτές οι δυσλειτουργικές μορφές συμπεριφοράς μπορεί να δηλώνουν προσπάθεια προσέλκυσης της προσοχής, ή να οφείλονται σε μίμηση λανθασμένου προτύπου, σε λανθασμένους χειρισμούς εκ μέρους των ενηλίκων ή στην ύπαρξη κάποιας αναπτυξιακής διαταραχής στο παιδί. Σε κάθε περίπτωση, οι περισσότερες από αυτές τις δυσκολίες σχετίζονται με μειωμένο αυτοέλεγχο.

  Στην παρούσα εισήγηση παρουσιάζονται τεχνικές που απορρέουν από τη θεωρία της συμπεριφοράς και οι οποίες στοχεύουν: α) στη λειτουργική ανάλυση των δυσλειτουργικών μορφών συμπεριφοράς, η οποία μπορεί να οδηγήσει στην καλύτερη κατανόηση των παραγόντων που τις ευνοούν, β) στην τροποποίηση δυσλειτουργικών μορφών συμπεριφοράς στην προσχολική ηλικία, γ) στην ανάπτυξη επιθυμητών μορφών συμπεριφοράς που δεν υπάρχουν στο ρεπερτόριο του παιδιού και δ) στην ανάπτυξη δεξιοτήτων αυτοελέγχου.

   Επισημαίνεται ότι οι τεχνικές αυτές μπορούν να εφαρμοστού τόσο σε περιπτώσεις δυσλειτουργικής συμπεριφοράς στα πλαίσια της τυπικής ανάπτυξης όσο και σε περιπτώσεις παιδιών με αναπτυξιακές δυσκολίες. Σε αυτή την περίπτωση ωστόσο είναι απαραίτητη η συνεργασία του παιδαγωγού με κάποιον ειδικό. Επίσης, τονίζεται η ανάγκη εφαρμογής των τεχνικών αυτών με σεβασμό στις ιδιαιτερότητες και την προσωπικότητα του κάθε παιδιού.


Κάρολα Folle-ΑλέπηΚάρολα Folle-Αλέπη
Ψυχολόγος, ΜSc Κλινική Ψυχολογία, Παιδοψυχολόγος

Πρώιμη ανίχνευση του αυτισμού
Ο ρόλος του βρεφονηπιαγωγού και του νηπιαγωγού

  Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια αύξηση παιδιών με διάγνωση διαταραχής του φάσματος του αυτισμού. Θεωρείται πως το γεγονός αυτό οφείλεται, μεταξύ άλλων, και στο ότι οι ειδικοί και οι θεραπευτές διαθέτουν σήμερα περισσότερα και πιο έγκυρα διαγνωστικά και ανιχνευτικά εργαλεία, έχουν περισσότερες γνώσεις στον τομέα αυτό και παρατηρείται μια καλύτερη και πιο έγκυρη ενημέρωση παιδιάτρων, γονέων και γενικότερα των ατόμων που συναναστρέφονται με παιδιά βρεφικής και νηπιακής ηλικίας. Το σημαντικότερο ζητούμενο στις μέρες μας γύρω από τον αυτισμό, είναι η όσο το δυνατόν πιο έγκαιρη ανίχνευσή του, η οποία μπορεί να οδηγήσει στη διάγνωση της διαταραχής, για να ενταχθεί ένα διαγνωσμένο παιδί όσο το δυνατόν νωρίτερα σε ένα πρόγραμμα πρώιμης παρέμβασης- μια προσέγγιση, η οποία έχει αποδείξει επανειλημμένα τη μεγάλη της αποτελεσματικότητα.

  Ακριβώς σε αυτό το ζητούμενο μπορούν οι βρεφονηπιαγωγοί και οι νηπιαγωγοί να παίξουν πολύ σημαντικό ρόλο. Σκοπός της συγκεκριμένης παρουσίασης ήταν να αναδείξει τη συμβολή τους στην όσο γίνεται πιο έγκαιρη και έγκυρη ανίχνευση παιδιών υψηλής επικινδυνότητας για την εμφάνιση διαταραχών του φάσματος του αυτισμού.

  Στην ομιλία δόθηκε ο ορισμός του αυτισμού, αναφέρθηκαν τα επιδημιολογικά στοιχεία και παρουσιάστηκαν αναλυτικά και με παραδείγματα τα διαγνωστικά κριτήρια και εργαλεία που διαθέτουν οι ειδικοί για την πρώιμη ανίχνευση του αυτισμού.

  Τέλος, ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα πρώιμα σημάδια στη συμπεριφορά τόσο των βρεφών όσο και των νηπίων, τα οποία μπορεί να αποτελούν ενδείξεις για παιδιά υψηλής επικινδυνότητας εμφάνισης αυτισμού και να θέσουν όποιον ασχολείται με το παιδί σε ετοιμότητα για να δράσουν όχι «όταν είναι σίγουροι ότι υπάρχει μια διαταραχή», αλλά άμεσα «όταν υπάρχει έστω η υπόνοια μιας διαταραχής». Με μια τέτοια πεποίθηση και στάση όλο και περισσότερα παιδιά που παρουσιάζουν επικινδυνότητα εμφάνισης μια διαταραχής του φάσματος του αυτισμού θα παραπέμπονται σε ειδικούς αναπτυξιολόγους για λεπτομερή αξιολόγηση και διάγνωση και σε περιπτώσεις που το παιδί όντως διαγνωσθεί με μια διαταραχή του φάσματος του αυτισμού θα ξεκινά άμεσα η πρώιμη παρέμβαση για τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα στην εξέλιξή του.


Κων/νος Καλιανιώτης


Γερμπανά ΕιρήνηΓερμπανά Ειρήνη
B.Sc., M.Sc. Εργαστηριακός συνεργάτης Τμήματος Λογοθεραπείας,
ΑΤΕΙ Καλαμάτας

«Η έγκαιρη λογοθεραπευτική παρέμβαση σε παιδιά προσχολικής ηλικίας
με σκοπό τη φυσιολογική εξέλιξη του φωνολογικού τους συστήματος»

  Η έγκαιρη λογοθεραπευτική παρέμβαση σε παιδιά προσχολικής ηλικίας είναι πολύ σημαντική για την πρόληψη ή αποκατάσταση δυσκολιών στο φωνολογικό τους σύστημα.

  Στην προσχολική ηλικία υπάρχει ραγδαία πρόοδος σε όλους τους τομείς της γλώσσας. Όταν αναφερόμαστε στο λόγο ή γλώσσα εννοούμε ένα σύνολο επιμέρους στοιχείων που λειτουργούν συμπληρωματικά το ένα με το άλλο. Τα στοιχεία αυτά είναι σημασιολογικά, μορφολογικά, συντακτικά, φωνητικά (αρθρωτική, ακουστική, αντιληπτική), φωνολογικά και πραγματολογικά. Η φωνολογία συγκεκριμένα ασχολείται με τα φωνήματα, με το πώς αυτά διαφέρουν μεταξύ τους, πως οποιαδήποτε αντικατάστασή τους επιφέρει αλλαγή στο νόημα των λέξεων αλλά και με τους κανόνες που περιγράφουν τους περιορισμούς που έχει η κάθε γλώσσα. Η άρθρωση (αρθρωτική φωνητική) είναι μία σειρά από σύνθετες κινήσεις. Η προϋπόθεση για ακριβή άρθρωση βασίζεται στην επακριβή τοποθέτηση, αλληλουχία, συγχρονισμό, ορθή κατεύθυνση και δύναμη των αρθρωτών. Όλα αυτά συμβαίνουν ταυτόχρονα με την ακριβή μεταβολή της ροής του αέρα, την έναρξη ή διακοπή της φώνησης και την υπερωιοφαρυγγική δραστηριότητα Έτσι, στη διαταραχή άρθρωσης, το παιδί διαλέγει το σωστό φώνημα αλλά το προφέρει λάθος, λόγω ανεπάρκειας του μηχανισμού άρθρωσης, ενώ στη φωνολογική διαταραχή το παιδί διαλέγει λάθος φώνημα για να χρησιμοποιήσει.

  Στην προσχολική ηλικία η προφορά των φθόγγων και η άρθρωση αναπτύσσονται ταχύτατα και ολοκληρώνονται νωρίς. Ενώ μέχρι τα 2 έτη τα παιδιά προφέρουν καθαρά μόνο το 32% των φθόγγων, στην προσχολική ηλικία η πρόοδος είναι ακόμα μεγαλύτερη. Η ηλικία στην οποία το παιδί θα πρέπει να εκφέρει τον κάθε ήχο καθορίζεται από τις λεγόμενες αναπτυξιακές νόρμες για φωνήματα και συμπλέγματα. Η ανάπτυξη της ομιλίας ποικίλλει από άτομο σε άτομο, ωστόσο υπάρχουν κάποια τυπικά στάδια από τα οποία περνούν τα παιδιά, αλλά εάν υπάρχει αισθητή απόκλιση υποπτευόμαστε διαταραχή ή καθυστέρηση της ομιλίας.

  Ένας πολύ σημαντικός λόγος που πρέπει να γίνεται έγκαιρη λογοθεραπευτική παρέμβαση είναι η πρόληψη των συνεπειών των αρθρωτικών και φωνολογικών δυσκολιών. Σ’ ένα παιδί προσχολικής ηλικίας, η παρουσία πολλών λανθασμένων εκφορών, καθιστά την ομιλία του ακατανόητη. Οι γύρω του τού ζητούν να επαναλαμβάνει τα όσα λέει, με αποτέλεσμα το παιδί να εκνευρίζεται, να κλείνεται στον εαυτό του, ή να μιλάει μόνο σε όσους το καταλαβαίνουν και ανταποκρίνονται σε αυτά που λέει. Σύμφωνα με διεθνή βιβλιογραφία, το 60% των παιδιών που παρουσίασε δυσκολίες στην ανάπτυξη του λόγου και της ομιλίας παρουσίασε δυσκολίες και στη γραφή, ανάγνωση, ορθογραφία και στα μαθηματικά. Το φωνολογικό σύστημα είναι πολύ σημαντικό όταν αναφερόμαστε στις ικανότητες γραφής και ανάγνωσης. Η ανεπαρκής ανάπτυξή του δεν επιτρέπει στο παιδί να αντιληφθεί τις πληροφορίες ακριβώς, να κατανοήσει τις λέξεις και τη σημασία τους. Οι δυσκολίες αυτές δεν επηρεάζουν μόνο την εκπαιδευτική διαδικασία αλλά και την ψυχολογική ανάπτυξη του παιδιού και την ανάπτυξη κοινωνικών σχέσεων. Τα παιδιά με γλωσσικές δυσκολίες αντιμετωπίζουν συχνότερα εκφοβισμό και αρνητικά σχόλια από άλλα παιδιά, εν μέρει εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο μιλούν, αλλά και επειδή συχνά δεν διαθέτουν τις ικανότητες να διαπραγματευτούν κοινωνικές καταστάσεις. Επιπλέον, τα περισσότερα παιδιά με προβλήματα λόγου και ομιλίας, χωρίς την έγκαιρη και σωστή βοήθεια, έχουν φτωχά εκπαιδευτικά αποτελέσματα, οδηγώντας σε χαμηλή επαγγελματική απασχόληση. Οι επικοινωνιακές δεξιότητες, η γνώση γραφής, ανάγνωσης και υπολογιστών αποτελούν σημαντικά προαπαιτούμενα για την εύρεση εργασίας.

  Είναι πολύ σημαντικό επίσης να αναφερθεί ότι οι βρεφονηπιαγωγοί των παιδιών που αντιμετωπίζουν κάποια διαταραχή λόγου ή ομιλίας κατέχουν σημαντικό ρόλο στη διαγνωστική, θεραπευτική διαδικασία και στη διαδικασία γενίκευσης. Παρατηρούν το παιδί στις διάφορες αλληλεπιδράσεις του με τους συνομήλικούς του, την αντίδρασή του όταν βρίσκεται υπό πίεση, σε διάφορες δραστηριότητες. Γι’ αυτό και είναι σημαντικό να υπάρχει συνεχής επικοινωνία με τον λογοθεραπευτή.

Επισκέπτες

Έχουμε 41 επισκέπτες συνδεδεμένους

Αίτηση Εγγραφής

Είσαι Παιδαγωγός Προσχολικής Ηλικίας ΤΕΙ;
Γίνε μέλος τώρα !

Αίτηση

ΠΑ.ΣΥ.ΒΝ Social

ΠΑΣΥΒΝ FacebookΠΑΣΥΒΝ TwitterΠΑΣΥΒΝ YouTube